Network Kayıt Cihazı Rehberi: Ürün Aileleri, Yazılım ve Seçim

Network kayıt cihazı neyi çözer

Network kayıt cihazı, IP kameraların ağ üzerinden gönderdiği görüntüyü alan, diske yazan ve geriye dönük izlemeyi sağlayan cihazdır. Piyasada NVR kısaltmasıyla anılır. Analog kameralar için üretilen DVR'dan ayrıldığı nokta giriş tarafıdır: DVR koaksiyel kablo ve BNC konnektör bekler, NVR Ethernet portu ve IP adresi üzerinden kamera bulur. Hibrit kayıt cihazları iki tür kamerayı aynı kasada toplar, mevcut analog sistemi büyütmek isteyenler için ara çözüm olur. DVR ve hibrit ayrımını CCTV kayıt cihazı rehberi ayrıntılandırıyor.

Seçimde ilk sayı megapiksel değil, kanal sayısıdır. Kayıt cihazı kaç kamerayı aynı anda kaydedebiliyorsa sistemin tavanı odur. İkinci sayı disk kapasitesi, üçüncü sayı PoE bütçesidir. Bu değerler birbirini kısıtlar: 16 kanallı bir cihaza 16 adet 8 MP kamera bağlanabilir, ama disk ve işlemci bu yükü kaldırmıyorsa kayıt çözünürlüğü düşer ya da saklama süresi kısalır.

Ürün aileleri: kanal, disk ve PoE birlikte büyür

Kayıt cihazları kasa boyutuna göre değil, taşıdığı kanal ve disk kapasitesine göre ayrılır. Aşağıdaki tablo, satın alma sırasında karşılaşılan beş yaygın aileyi özetliyor.

Kompakt aile, tek disk yuvası ve genelde 80-120 W toplam PoE bütçesiyle gelir. 80 W'lık alt sınırda altı adet 12 W kamera beslenir, yedinci kamera adaptörü zorlar. 120 W'lık modelde sekiz kamera rahat çalışır. Orta sınıf modellerde iki disk yuvası bulunur, RAID her zaman yoktur. Genişletilebilir aileye çıkıldığında kanal sayısı bazen yazılım lisansıyla açılır, kutuda yazan 32 kanalın tamamı için ek lisans gerekebilir. Sunucu tabanlı çözümlerde kayıt yazılımı ayrı bir bilgisayarda çalışır, kameralar harici PoE switch üzerinden bağlanır ve lisans maliyeti donanımdan ayrı hesaplanır. Bu ayrımı NVR özellikleri rehberi kanal ve dekode tarafında açıyor.

Aynı aile içinde iki cihaz arasındaki fark çoğu zaman port sayısı değil, toplam PoE bütçesi ve işlemci gücüdür. 8 portlu iki modelden biri 120 W, diğeri 60 W adaptörle gelebilir. 60 W'lık model sekiz kamerayı aynı anda besleyemez, kameraların bir bölümüne ayrı enjektör gerekir. Katalogda port sayısını gördükten sonra toplam watt değerini arayın.

Kullanım alanına göre seçim

Kamera sayısı bugünkü ihtiyaçtan yüzde 20-30 fazla planlanır. Altı kamera kuran bir evde 8 kanallı cihaz, on iki kamera kuran bir dükkânda 16 kanallı cihaz seçilir. Sonradan eklenen her kamera için cihaz değiştirmek, yeni kasa maliyeti ve ayar kaybı demektir.

Evde 4 MP sabit lensli dört kamera, 8 kanallı tek diskli cihaz ve 4 TB disk ile yaklaşık 24 gün kayıt tutulur. 1-2 TB disk aynı sistemde 7-14 güne iner. 4K kamera alınacaksa cihazın 4K kayıt desteği de kontrol edilir, çünkü 4 MP girişli bir model 4K kamerayı 1080p'ye düşürerek kaydeder.

Dükkânda kamera sayısı raf alanından çok kasa, giriş ve arka kapıya göre belirlenir. Bu noktalarda 2,8 mm lens geniş alanı görür, yüz için 4 mm daha doğru sonuç verir. PoE+ gerektiren motorlu lensli kamera kullanılacaksa cihazın 802.3at desteği olmalı. Kasa üstündeki kameranın kaydı 30 gün tutulacaksa disk hesabı POS hareketliliğine göre değil, toplam bit hızına göre yapılır.

Sitede 16 kanalın altına inmek, her blok girişi ve otopark için ayrı kamera düşünüldüğünde kısa sürede yetersiz kalır. Ortak alan kayıtları için RAID 5 kurulumu ve kesintisiz güç kaynağı planlanır. Elektrik kesildiğinde kayıt cihazı kapanırsa kamera çalışsa bile görüntü yazılmaz, bu yüzden UPS kapasitesi cihaz ve PoE yükünü birlikte karşılamalı.

Fabrika ve depoda kameralar bina içine dağıldığı için kayıt cihazının yanına konan tek switch yetmez. Katlar arası fiber optik, her bölgede PoE switch ve kayıt cihazında VLAN ayrımı gerekir. Bu ölçekte kanal sayısı 32'yi geçtiğinde sunucu tabanlı çözüm, kayıt sunucusunun yedeklenmesine imkan verir.

PoE bütçesi ve 100 metre sınırı

PoE, kameraya güç ve veriyi aynı Ethernet kablosundan taşır. Sınıflar watt değeriyle ayrılır.

Tablodaki üçüncü sütun anahtarın verdiği gücü, dördüncü sütun kameranın kullanabildiği gücü gösterir. Aradaki fark kablo kaybı için ayrılmıştır. Bütçe hesabı sınıf tavanına göre değil, kameraların veri sayfasındaki azami tüketim değerine göre yapılır. IR açıkken 12 W çeken bir kamera, PoE+ sınıfında olduğu için 25,5 W tüketmez.

Ethernet segmentinin sınırı 100 metredir. Bu uzunluk sabit tesisat, patch panel ve iki uçtaki bağlantı kablolarını kapsar. Uygulamada 90 m kalıcı hat ve 10 m patch kablo planlanır. Sınır aşıldığında hat ortasına PoE switch, PoE uzatıcı ya da fiber optik ve medya dönüştürücü konur.

Gerilim düşümü, hattın uzunluğu ve bakır kesitiyle doğrudan ilişkilidir. Cat6 23 AWG bakırda bir iletkenin direnci yaklaşık 0,07 Ω/m'dir. 80 m hatta gidiş ve dönüş toplamı 2 × 80 × 0,07 = 11,2 Ω olur. 12,95 W çeken bir kamera 48 V'ta yaklaşık 0,27 A akım çeker. Düşüm 0,27 × 11,2 ≈ 3,0 V, kameraya 45 V ulaşır. 802.3af standardı cihaz girişinde en az 36 V istediği için 9 V marj kalır.

Aynı hatta 25,5 W'lık PoE+ kamera bağlanırsa akım 53 V'ta yaklaşık 0,48 A'e çıkar. Düşüm 0,48 × 11,2 ≈ 5,4 V olur ve kameraya 47,6 V ulaşır. 802.3at için gereken en düşük giriş 42,5 V olduğundan hat çalışır. Sorun, bakır yerine alüminyum çekirdekli CCA kablo kullanıldığında başlar. CCA direnci bakırın yaklaşık 1,6 katıdır, 100 m hatta gidiş dönüş 22,4 Ω'a çıkar. Aynı PoE+ akımında düşüm 10,8 V olur, 53 V çıkışta kameraya 42,2 V kalır ve 42,5 V eşiği karşılanmaz. Kamera açılır, IR devreye girdiğinde kapanıp yeniden başlar.

Saha notu: Bazı kompakt PoE'li kayıt cihazlarında ağ uplink'i aynı port grubundan gelir. 8 portun tamamını kameraya ayırırsanız internete bağlanacak port kalmaz ve kamera sayısı 7'de durur. Cihazın arkasında ayrı LAN portu olup olmadığını satın almadan önce kontrol edin.

PoE bütçesinde yüzde 20 pay bırakmak, adaptörün sürekli tavanda çalışmasını önler. Sekiz kamera 12 W'tan 96 W çekiyorsa 120 W adaptörlü cihaz uygun, 96 W adaptörlü cihaz sınırda kalır. Açılış anında kameraların birkaç saniye daha fazla akım çektiğini de hesaba katın.

Disk ve kayıt süresi: sayıyı baştan hesaplayın

Kayıt süresi bir ayar değil, üç değişkenin sonucudur: kanal sayısı, kanal başına bit hızı ve kayıt modu. 1 Mbit/s sürekli akan veri 24 saatte 10,8 GB yazar. Günlük veri için toplam Mbit/s değerini 10,8 ile çarpın.

On kanallı bir dükkân örneği: sekiz adet 4 MP kamera H.265 ile 15 fps'te ortalama 3,5 Mbit/s, iki adet 2 MP kamera 2 Mbit/s yazsın. Toplam 8 × 3,5 + 2 × 2 = 32 Mbit/s. Günlük veri 32 × 10,8 ≈ 346 GB. Otuz gün için 346 × 30 = 10.380 GB, yani yaklaşık 10,4 TB. Biçimleme ve sistem payı için yüzde 10 eklenince ihtiyaç 11,4 TB'a çıkar.

İki adet 8 TB disk, RAID olmadan yaklaşık 14,6 TB kullanılabilir alan verir ve 14.600 ÷ 346 ≈ 42 gün kayıt tutar. Aynı iki disk RAID 1 kurulursa alan 7,3 TB'a iner, süre 21 güne düşer, buna karşılık bir disk arızasında kayıt kesilmez. Dört adet 8 TB disk RAID 5 ile yaklaşık 21,9 TB alan sunar ve süre 63 güne çıkar.

H.265, aynı sahnede H.264'e göre yaklaşık yüzde 40-50 daha az veri yazar. Kayıt süresi kısa geldiğinde ilk çözüm disk büyütmek değil, kodeği H.265'e almak, akıllı kodlamayı açmak ve hareket bölgesi tanımlamaktır. Sürekli kayıt yerine hareket kaydına geçmek günlük veriyi sahnenin yoğunluğuna göre 100-200 GB bandına indirebilir.

Saha notu: 8 TB disk biçimlendikten sonra yaklaşık 7,3 TB, 4 TB disk yaklaşık 3,6 TB alan verir. Etiketteki sayıyla hesap yapan bir kurulum, hedeflediği 30 günün 2-3 gün altında kalır. Diski 7/24 yazma için üretilmiş surveillance sınıfından seçin, masaüstü diski yoğun kayıtta beklenenden erken yorulur. Kapasite ve süre hesabının ayrıntısı harddisk seçimi rehberinde.

Uygulama ve yazılım yetenekleri

Kayıt cihazının donanımı kadar, onu yöneten yazılım da günlük kullanımı belirler. Satın almadan önce şu başlıkları tek tek açın.

Kanal lisansı. Bazı modellerde kutuda yazan kanal sayısı yazılımla açılır, 16 kanalın tamamı için ek lisans gerekir. Fiyat karşılaştırması yaparken lisansı dahil toplam maliyeti hesaplayın.

ONVIF uyumluluğu. Profile S canlı görüntü ve PTZ, Profile G kayıt arama, Profile T H.265 ve gelişmiş akış için tanımlanmıştır. Farklı marka kamera bağlanacaksa bu profillerin hangilerinin desteklendiği veri sayfasında yazmalı. ONVIF, üreticiye özgü insan ve araç sınıflandırmasını taşımaz.

Analizin yeri. İnsan ve araç ayrımı kameranın içinde çalışıyorsa internet kesildiğinde de sürer. Aynı analiz kayıt cihazında çalışıyorsa işlemci yükü ve kanal lisansı devreye girer. Bulut aboneliğine bağlı analiz, bağlantı gittiğinde susar.

Uzaktan erişim. Üreticinin QR kodlu bulut bağlantısı kurulumu kolaylaştırır. Port yönlendirme ile dışarı açılan cihaz, zayıf şifre ve eski yazılımla birlikte izinsiz erişime açık hale gelir. Mümkünse VPN kullanın, varsayılan şifreyi ilk açılışta değiştirin, cihaz destekliyorsa iki adımlı doğrulamayı açın.

Bildirim ve arama. Hareket bölgesi çizilebiliyor mu, hassasiyet ve zaman aralığı ayrı ayarlanabiliyor mu, olay geçmişi kaç gün tutuluyor. Ücretsiz mobil uygulamada olay geçmişi 1-3 günle sınırlıysa, kayıt cihazındaki 30 günlük arşive telefondan erişemezsiniz.

Güncelleme ve saat. Yazılım güncellemesi üreticinin resmi kanalından gelmeli, NTP sunucusu açık olmalı. Saat kayması olduğunda olay anını bulmak zorlaşır, iki kamera arasındaki saniye farkı bile incelemeyi yanıltır.

Yetkili satıcı, garanti ve ithalatçı farkı

Türkiye'de tüketici işlemlerinde yasal garanti süresi iki yıldır. Bu süre satıcı ve ithalatçıyı bağlar. Ticari kullanımda, örneğin bir fabrikanın güvenlik sisteminde, tüketici kanununun kapsamı dışında kalınabilir ve garanti satıcının taahhüdüne göre belirlenir. Bu yüzden iş yeri alımlarında garanti şartını sözleşmeye yazmak gerekir.

Yetkili satıcı ile gri ithalat arasındaki fark faturada ve garanti belgesinde görünür. Yetkili kanalda ürün markanın Türkiye distribütörü üzerinden gelir, servis ağı ve yedek parça aynı kanaldan ilerler. Gri ithal üründe bölge kodu farklı olabilir, yazılım güncellemesi üreticinin Türkiye kanalından gelmeyebilir, arıza halinde parça bekleme süresi uzayabilir.

Kontrol listesi kısa:

• Markanın Türkiye sitesindeki yetkili satıcı listesinde firma adı geçiyor mu.
• Fatura ile garanti belgesindeki ithalatçı unvanı aynı mı.
• Seri numarası markanın sorgulama ekranında geçerli mi.
• Kutuda Türkçe kılavuz ve Türkçe etiket var mı.
• Verilen ek garanti üretici tarafından mı, mağaza tarafından mı taahhüt ediliyor.

"Mağaza garantisi" ifadesi yasal iki yıllık sürenin yerine geçmez. Satıcının ek bir yıl vaat etmesi, sürenin üç yıla çıktığı anlamına gelmez, iki yıllık yasal sürenin üzerine eklenen ayrı bir taahhüt olarak yazılı olmalı.

KVKK, ses kaydı ve kamera yerleşimi

Kamera kaydı kişisel veri işlemektir. Ev ve iş yeri girişinde aydınlatma metni bulunmalı, kaydın amacı, saklama süresi ve kime açılabileceği yazılmalı. Kayıt süresi ihtiyaçtan uzun tutulmamalı, arşive erişim yönetici hesaplarıyla sınırlanmalı.

Ses kaydı ayrı bir dayanak ister. Çalışanı veya müşteriyi dinlemek, görüntü kaydından farklı olarak açık rıza ya da kanuni bir dayanak gerektirir. Ses kaydını varsayılan olarak açık bırakmak, hem KVKK hem ceza hukuku tarafında risk üretir. Kamera komşu parseli, ortak alanı veya çalışanın özel alanını görmemeli, görüş alanı montaj sırasında kontrol edilmeli.

Karar özeti

Evde 4-8 kanal, tek disk, 4 MP kamera ve yerleşik PoE yeterli. Dükkânda 8-16 kanal, iki disk ve PoE+ bütçesi, sitede RAID ve UPS planlayın. Hangi ölçekte olursa olsun tam bakır Cat6, 90 m altı hat ve yetkili satıcı faturasıyla ilerleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev için kaç kanallı network kayıt cihazı yeterli?

Dört ila altı kameralı bir ev için 8 kanallı cihaz yeterli. Bir kanalı yedek bırakmak, sonradan kapı veya garaj kamerası eklerken cihaz değiştirmenizi önler. 16 kanallı model gereksiz disk ve güç maliyeti getirir.

PoE'li NVR mı harici PoE switch mi?

Sekiz kameraya kadar yerleşik PoE'li NVR kablolamayı basitleştirir. On altı kanalın üzerinde ve kameralar farklı noktalara dağıldığında harici PoE switch daha esnek olur, her kamera tek kabloyla switch'e gider ve NVR'ye tek uplink yeter. Yerleşik PoE bütçesi 120 W ise sekiz kamera 12 W'tan 96 W yapar ve 24 W pay kalır.

4K kamera alırsam NVR de 4K olmalı mı?

Kayıt 4K tutulacaksa NVR'nin 4K giriş ve kayıt desteği olmalı. Canlı izleme için dekode kapasitesi de gerekir, 16 kanallı bir cihaz aynı anda 16 kanalı 4K gösteremeyebilir. Monitör 4K değilse kayıt 4K olsa bile ekranda 1080p görürsünüz.

Farklı marka kamerayı NVR'ye bağlayabilir miyim?

ONVIF Profile S uyumlu kamera genelde canlı görüntü ve kayıt için çalışır. Profile G kayıt arama, Profile T H.265 ve gelişmiş akış için gerekir. Markanın kendi analizleri ve mobil uygulama özellikleri çoğu zaman taşınmaz, dört kameradan fazla kurulumda aynı ailede kalmak daha az sorun çıkarır.

Diski ne zaman değiştirmeliyim?

7/24 çalışan surveillance diski için üretici ömrü genelde 3-5 yıl olarak planlanır, yük ve sıcaklık bu süreyi kısaltır. Disk sağlığı ekranındaki yeniden atama ve bekleme hatası sayılarını ayda bir kontrol edin. İki diskli cihazda RAID 1 kullanmak, disk arızasında kayıt kaybını önler.

Yetkili satıcıdan almanın farkı ne?

Yetkili satıcı faturası, ürünün Türkiye distribütörü üzerinden geldiğini ve servis ağının geçerli olduğunu gösterir. Gri ithal üründe bölge kodu ve yazılım kanalı farklı olabilir, güncelleme ve yedek parça süreci uzar. Garanti belgesindeki ithalatçı adı ile faturadaki satıcı birbirini tutmuyorsa satın almadan önce yazılı teyit isteyin.