Görüntü ayarları montajla başlar
Güvenlik kamerası görüntü ayarları, menüdeki parlaklık çubuğunu oynatmakla başlamaz. Net bir kayıt, kameranın yüksekliği, lens açısı, pozlama süresi ve bit hızının birlikte seçilmesiyle ortaya çıkar. Aynı karede hem kapı önündeki aracın plakasını hem içerideki kişinin yüzünü beklemek çoğu sahnede mümkün değil. Hangi ayrıntının okunacağını baştan seçmek, ayarların sınırını da belirler.
Kamerayı 2,2-2,8 m yüksekliğe, hedefe 15-30 derece açıyla monte edin. 3 m üzerindeki bir kamera gelen kişinin şapkasını ve tepesini görür, yüzü gölgede kalır. 2 m altındaki montaj ise kırılma ve müdahale riskini artırır. Kapı önünde kadrajın ilk 1-2 m'sinde cam, parlak metal veya beyaz duvar bırakmayın. Gece IR ışığı bu yüzeyden geri döner ve görüntünün yarısı beyazlar.
Lens seçimi ayar menüsünden önce gelir. 4 MP (2560×1440) kamerada 2,8 mm lens yaklaşık 90-100 derece, 4 mm lens 70-80 derece, 6 mm lens 50 derece civarında yatay görüş verir. Aynı kamera 6 m mesafede 2,8 mm ile 11 m genişlik görürken yüz ancak 58 piksel genişliğinde kalır. 4 m mesafede bu değer yaklaşık 88 piksele çıkar ve yüz hatları seçilir. Geniş alan ile yüz detayı arasındaki dengeyi lens belirler, sonradan yapılan keskinlik ayarı bu farkı kapatmaz.
Pozlama, kazanç ve deklanşör
Pozlama üç değişkenle yönetilir: deklanşör süresi, kazanç ve diyafram. Sabit lensli kameralarda diyafram kullanıcıya kapalıdır, geriye iki ayar kalır.
Deklanşör süresi 1/50 saniye, Türkiye'deki 50 Hz şebeke için güvenli başlangıçtır. 1/25 saniyeye düşürmek gece daha fazla ışık toplar ama yürüyen kişide iz bırakır. Gündüz kapı önünde 1/100, araç ve plaka için 1/500 ile 1/1000 arası gerekir. Her adımda ışık yarıya iner, bu yüzden kısa deklanşör ancak yeterli aydınlatma veya güçlü IR ile işe yarar.
Kazanç, sensörün sinyalini elektronik olarak büyütür. Her +6 dB kabaca iki kat parlaklık, aynı oranda daha fazla gürültü demektir. Gece görüntüsünü kazançla aydınlatmak yerine IR gücünü ve kameranın konumunu düzeltmek daha temiz sonuç verir. Başlangıç için kazanç üst sınırını 30 dB civarında tutun, yüzlerin karıncalanmaya başladığı noktayı canlı görüntüde değil kayıtta kontrol edin.
Pozlama telafisi kapalı alanda -1 ile -2 arasına çekilebilir. Beyaz duvar, rafta parlayan ürün veya güneş alan cephe otomatik pozlamayı aşağı çeker, içerisi karanlık kalır. Bu durumda önce WDR, sonra pozlama telafisi devreye girer. Sokak lambası sürekli yanıyorsa kamerayı renkli gece modunda bırakmak yerine siyah-beyaz moda almak, renk gürültüsünü keser.
Ters ışıkta WDR, HLC ve BLC
WDR, aynı karedeki parlak ve karanlık bölgeleri okumak için farklı pozlamaları birleştirir. Gerçek WDR 120 dB seviyesinde konuşulur, tek pozlamayı yazılımla açan dijital WDR ise gölgeleri kaldırırken gürültü ekler. Kapı önünde dış ortam aydınlık, içerisi karanlıksa WDR açık kalmalı. Mağaza içi homojen ışıkta WDR'yi kapatmak görüntüyü daha canlı ve kaydı daha küçük tutar.
HLC parlak ışık kaynağını bastırır, araç farı ve sokak lambası için uygundur. BLC ise arka plandaki aydınlık yüzeyi dengelemek için merkez bölgeyi öne çıkarır, ancak parlak alanı patlatabilir. Kapı önünde far veya tabela varsa HLC, pencere önünde oturan kişi varsa BLC denenir. İkisini birlikte açmak sahneyi soluklaştırır.
| Ayar | Ne yapar | Ne zaman açılır | Yan etkisi |
|---|---|---|---|
| Pozlama telafisi | Genel parlaklığı kaydırır | Beyaz yüzey kadrajı ele geçirdiğinde | Gölgede ayrıntı kaybı |
| WDR | Parlak ve karanlık bölgeyi dengeler | Kapı, vitrin, güneş alan cephe | Kontrast düşer, gürültü artabilir |
| HLC | Parlak ışık kaynağını bastırır | Araç farı, sokak lambası, tabela | Işık çevresi koyulaşır |
| BLC | Merkez bölgeyi öne çıkarır | Pencere veya duvar arkasındaki kişi | Parlak alan patlayabilir |
| 3D DNR | Kareler arası gürültüyü azaltır | Gece, düşük ışık | Hareketli kişide hayalet iz |
| Keskinlik | Kenar kontrastını artırır | Plaka, yazı, uzak yüz | Hale, aşırı bit hızı |
Gece görüşü ve kızılötesi
IR menzili etikette 30 m yazsa da bu değer açık alan ve yüksek yansıtma için ölçülür. Gerçek sahnede duvar, bitki ve yağmur bu mesafeyi düşürür. 20 m'lik bir bahçe için 30 m sınıfı kamera seçin, 20 m'lik modeli sınıra dayamayın.
850 nm IR hafif kırmızı bir parlama yapar ve aynı güçte daha uzağa gider. 940 nm görünmez ama menzili kısalır. Bebek odası veya komşu penceresine bakan cephede 940 nm tercih edilebilir, bahçe ve otoparkta 850 nm daha verimli. Kamera cam arkasına konmaz. Cam IR'yi yansıtır, gece görüntüsü sisli bir perdeye döner.
Renkli gece görüntüsü beyaz LED ister. LED açıksa 3000 K ışık daha yumuşak, 5000 K üzeri daha beyaz görünür. Işık komşu penceresine düşüyorsa açıyı ve LED gücünü değiştirin. Smart IR, yakın nesnede IR'yi kısarak yüzün beyazlamasını engeller. Bu ayar yoksa IR gücünü manuel düşürün. Kızılötesi menzil ve model seçimi için gece görüşlü kamera rehberine bakabilirsiniz.
Saha notu: Kamerayı duvardan 20-30 cm mesafeye monte etmek gece kaydını bozar. IR ışığı duvardan geri döner, ön plan beyazlar, otomatik pozlama kısılır ve uzaktaki kişi karanlıkta kalır. Kamera ile en yakın yansıtıcı yüzey arasında en az 1-2 m bırakın.
Keskinlik, gürültü azaltma ve renk
Keskinlik, kenar kontrastını yapay olarak artırır. Menüdeki %50-60 aralığı çoğu sahne için dengeli bir başlangıçtır. Sonuna kadar açmak görüntüyü net göstermez, kenarlarda beyaz hale ve kayıtta daha yüksek bit hızı üretir. Küçük yazı ve plaka okunacaksa keskinliği kademeli artırın, ardından kayıttan kontrol edin.
Gürültü azaltma iki katmanda çalışır. 2D DNR kare içindeki pikselleri yumuşatır, 3D DNR ardışık kareleri karşılaştırır. 3D DNR yüksekse hareket eden kişinin arkasında hayalet iz kalır. Gece gürültüsü için 3D DNR'yi orta seviyede tutun, yüz detayı kayboluyorsa bir kademe düşürün.
Beyaz dengesi karışık ışıkta renk kayması yapar. İç mekânda 4000 K, gün ışığında 5000-6500 K sabit değer varsa otomatik yerine bunu seçin. Doygunluğu artırmak kırmızıyı taşırır ve yüz tonlarını bozar. Kayıt arşivinde renk doğruluğu kimlik tespitinde işe yarar, bu yüzden abartılı canlı görüntü yerine doğal ayarı koruyun.
Gizlilik maskesi ve saat damgası da görüntü ayarıdır. Komşu pencereyi veya ortak alanı maskeleyin. Saat ve tarih yazısını yüzün üzerine değil alt kenara alın. Dar koridor ve merdivenlerde görüntüyü 90 derece çeviren koridor modu, geniş açı yerine dikey alanı kullanır.
Akış ayarları ve kayıt süresi hesabı
Görüntü ayarının kayda yansıyan kısmı bit hızıdır. 4 MP kamerada 2560×1440, 15 fps, H.265 ve değişken bit hızı (VBR) ile kanal başına 2-4 Mbit/s çoğu ev ve dükkân için yeterli. H.264 aynı kalitede yaklaşık iki kat yer kaplar. 25 fps yalnızca hızlı hareket, plaka veya kasa önü gibi sahnelerde gerekir.
Ana akış kayda, alt akış telefona gider. Alt akışı 640×360 veya 704×576, 512 kbit/s civarında tutmak uzak bağlantıda donmayı azaltır. I-frame aralığı 15-30 kare, yani 1-2 saniye olsun. Çok uzun aralık disk kazandırır ama kayıtta atlama ve oynatıcıda arama gecikmesi yaratır.
Kayıt süresini şu hesap verir. 1 Mbit/s kesintisiz akış günde 10,8 GB yazar. Adım 1: Altı kamera × 4 Mbit/s = 24 Mbit/s. Adım 2: 24 × 10,8 = 259 GB/gün. Adım 3: Dosya sistemi ve hareket payı için %10 ekleyin, 285 GB/gün. Adım 4: 4 TB diskte kullanılabilir alanı 3.600 GB kabul edersek 3.600 ÷ 285 ≈ 12,6 gün kayıt tutulur. Otuz gün isteniyorsa 285 × 30 = 8.550 GB, yani 10 TB sınıfı bir disk gerekir. Aynı sistemde 15 fps yerine 10 fps ve 3 Mbit/s kullanmak süreyi yaklaşık üçte bir uzatır.
Ethernet hattı 100 m'yi geçemez, patch kablolar bu sınıra dahildir. Kayıt cihazını bu sınırın ötesine koymak için ara anahtar veya fiber gerekir. PoE'de 802.3af port başına kameraya 12,95 W, 802.3at 25,5 W verir. IR ve ısıtıcı açıkken tüketim artar, anahtar bütçesini %20 payla seçin.
Bant genişliği ayrı bir sınırdır. 24 Mbit/s yerel ağda sorun çıkarmaz, ancak evdeki internetin yükleme hızı 8 Mbit/s ise dört kamerayı ana akışla dışarıdan izleyemezsiniz. Mobil izlemede alt akış kullanın. Akış ve depolama hesabının ayrıntısı için IP kamera ayarları rehberine bakabilirsiniz.
Uygulama ve kayıt cihazı hangi ayarı açıyor
Görüntü ayarlarının ne kadarını kullanabildiğiniz ürün ailesine bağlıdır. Bulut bağlantılı WiFi kameralarda uygulama genelde parlaklık, gece modu, hareket bölgesi ve bildirim hassasiyeti sunar. Deklanşör, kazanç sınırı ve gerçek WDR seviyesi çoğu zaman menüde yoktur. NVR tabanlı IP sistemlerde kayıt cihazının yerel menüsü ve web arayüzü bu ayarları açar. Aynı markanın uygulaması ile NVR menüsü arasında bile fark olabilir, kurulumdan sonra ikisini ayrı kontrol edin.
Kenar analizli modeller insanı ve aracı kameranın işlemcisinde ayırır. Bu özellik görüntü ayarlarından bağımsız çalışsa da gece kazancı yükseldiğinde yanlış sınıflandırma artabilir. Analitik için sahne aydınlatması ve kamera açısı, modelin etiketinden daha belirleyici.
ONVIF uyumu farklı marka kayıt cihazına kamera eklemeyi sağlar. Canlı görüntü ve temel görüntü ayarları taşınabilir, üreticiye özgü WDR profilleri, akıllı IR ve analitik etiketleri genelde taşınmaz. Kurulumu tek marka yazılımıyla yapmak bu ayarların tamamını korur. Ürün ailesi ve yazılım yeteneklerini karşılaştırmak için IP kamera seçimi rehberine bakabilirsiniz.
Uygulamada kayıt saklama bulutta ise bit hızı ve çözünürlük paketle sınırlanır. Cihaz içi SD karta kayıtta kartın yazma ömrü ve kapasitesi devreye girer. 128 GB kart, 2 Mbit/s akışta yaklaşık 5 gün, 4 Mbit/s'de 3 gün kayıt tutar. Sürekli kayıt yerine hareketle kayıt seçilirse süre uzar, ancak olay öncesi 5-10 saniyelik tampon açık olmalı.
Kullanım alanına göre başlangıç profilleri
| Sahne | Çözünürlük ve fps | Deklanşör | WDR veya HLC | Gece | Başlangıç bit hızı |
|---|---|---|---|---|---|
| Ev girişi | 4 MP, 15 fps | 1/50-1/100 | WDR açık | IR 15-20 m | 3 Mbit/s |
| Bahçe ve çevre | 4 MP, 15 fps | 1/50 | WDR orta | IR 30 m | 3 Mbit/s |
| Mağaza içi | 4 MP, 15 fps | 1/50 | WDR kapalı | IR 10-15 m | 3 Mbit/s |
| Kasa ve tezgâh | 4 MP, 15-25 fps | 1/100 | HLC açık | IR 5-10 m | 4 Mbit/s |
| Depo | 4 MP, 15 fps | 1/50 | WDR düşük | IR 30 m | 3 Mbit/s |
| Otopark ve plaka | 4 MP ve üzeri, 25 fps | 1/500-1/1000 | WDR ve HLC | IR veya beyaz ışık | 4-6 Mbit/s |
Tablodaki değerler başlangıçtır, sahada ölçüm gerekir. Mağaza içinde gün ışığı ile tezgâh lambası karışıyorsa beyaz dengesini 4000 K'ya sabitleyin. Otoparkta plaka için kamera plaka hizasına, 8-15 m mesafeye ve 30 dereceden az açıyla konur. 1/1000 deklanşör gece yeterli ışık yoksa görüntüyü karartır, bu yüzden önce aydınlatmayı çözün.
Yetkili satıcı, garanti ve ayar yedeği
Görüntü ayarları cihazın yazılımına bağlıdır. Firmware güncellemesi veya fabrika ayarına dönüş, saat, maske, hareket bölgesi ve pozlama profilini silebilir. Kurulumdan sonra ayarları dışa aktarın. Menüde yapılandırma yedeği yoksa değerleri fotoğrafla veya notla kaydedin. Kameranın ve NVR'nin yönetici şifresini teslim alın, yükleyici hesabıyla bırakılmayın.
Garanti, donanım arızasını kapsar, yanlış pozlama veya yetersiz disk gibi tasarım hatalarını kapsamaz. Yetkili satıcı ayrımını fatura, seri numarası ve garanti belgesinin aynı ürünü göstermesiyle kontrol edin. Markanın yetkili servis listesinde yer alan kanal, firmware ve yedek parça erişimini kolaylaştırır. Gri ithal üründe aynı model daha düşük fiyatla görünebilir, ancak servis ve yazılım desteği satıcının beyanına kalır.
Montaj sözleşmesine görüntü ayarlarının teslimini yazın. Gece ve gündüz kaydı, oynatma, mobil bildirim ve yedekleme ayrı ayrı denenmeden sistem teslim edilmiş sayılmaz. Analitik lisansı ayrı satılıyorsa faturada ve garanti belgesinde görünmeli.
Saha notu: Firmware güncellemesinden önce yapılandırma dosyasını dışa aktarın. Güncelleme sonrası kameranın IP adresi, saat dilimi ve WDR/gece profili sıfırlanabilir. Kayıt cihazı uzak bir noktadaysa bu işi mesai dışında yapın, çünkü eski yedek yeni yazılıma geri yüklenemeyebilir.
Ses kaydı ve gizlilik ayarları
Kamera mikrofonu açıksa ses kaydı görüntüden ayrı bir kişisel veri işleme faaliyetidir. İş yerinde çalışanların ve ziyaretçilerin görebileceği noktaya KVKK aydınlatma metni ve kamera levhası koyun, kaydın amacını ve saklama süresini yazın. Konut içinde ses kaydı, kişilerin özel hayatına daha fazla müdahale ettiği için görüntüden ayrı değerlendirilir. Ses kaydını kullanmayacaksanız mikrofonu menüden kapatın, açık bırakmak gereksiz veri toplar.
Sıkça Sorulan Sorular
Gece görüntüsü neden beyaz ve sisli çıkıyor?
IR ışığı kameranın hemen önündeki duvar, cam veya parlak metalden geri yansır. Kamerayı en az 1-2 m ileri alın, dome camını temizleyin ve IR gücünü düşürün. Sorun sürüyorsa smart IR destekli model veya harici IR aydınlatma gerekir.
Kayıtta yüzler canlı görüntüden neden daha bulanık?
Bit hızı düşük, I-frame aralığı uzun veya 3D DNR yüksek olabilir. 4 MP kamerada 15 fps ve 3-4 Mbit/s, 15-30 kare I-frame aralığı ile başlayın. Keskinliği artırmak yerine önce bu üç değeri düzeltin.
WDR açınca görüntü neden soluklaşıyor?
Gerçek WDR parlak ve karanlık bölgeyi eşitlerken kontrastı düzler. WDR seviyesini bir kademe düşürün, pozlama telafisini -1'e çekin. Far veya tabela sorunun kaynağıysa WDR yerine HLC kullanın.
4 MP kamerayı 2 MP olarak kaydetmek mantıklı mı?
Disk sınırlıysa ve kayıt yalnızca olay sonrası izleme için tutuluyorsa evet. Ancak yüz ve plaka okunacaksa ana akışı 4 MP, 15 fps ve 3 Mbit/s altına indirmeyin. Mobil izleme için ayrı alt akış kullanın.
Firmware güncellemesi görüntü ayarlarını siler mi?
Bazı modellerde güncelleme sonrası ağ, saat ve görüntü profili fabrika değerine döner. Güncellemeden önce yapılandırmayı dışa aktarın ve işlemi mesai dışında yapın. Eski yedek her zaman yeni yazılıma yüklenemez, bu yüzden önemli değerleri not edin.
Karar özeti
Ev veya küçük dükkân için 4 MP, 1/2,8 inç sensör, 2,8-4 mm lens, gerçek WDR ve 15-20 m IR sınıfı bir kamera yeterli. Kaydı 15 fps, H.265 ve 3 Mbit/s civarında tutun, altı kamera için 4 TB disk yaklaşık 13 gün, 30 gün için 10 TB sınıfı disk planlayın. İş yerinde NVR'nin yerel menüsüne, yönetici şifresine ve yapılandırma yedeğine sahip olun, garanti belgesi ile seri numarası eşleşmeyen ürünü almayın.