Güvenlik Kamerası Geniş Açı Lens: Hangi Alanı Görür, Ne Zaman Yeter?

Geniş açı lens neyi değiştirir

Güvenlik kamerası geniş açı lens arayanların çoğu tek kamerayla daha fazla yer görmek ister. Dükkânın tamamı, bahçe kapısı ve otopark girişi aynı kadrajda olsun diye düşünülür. Geniş açı bunu sağlar. Karşılığında aynı sensör ve çözünürlükte metrekareye düşen piksel azalır. 4 MP (2560×1440) bir kamerada 2,8 mm lens 8 metrede 14,6 metrelik bir şerit görür ve metre başına yaklaşık 175 piksel bırakır. 4 mm lens aynı mesafede 10,2 metre görür, yoğunluk 251 piksele çıkar. Kapsam büyürken kimlik tespiti zayıflar.

İkinci etki geometrik. 90° üzerindeki lenslerde kadrajın kenarları dışa doğru eğilir, düz çizgiler bombe yapar. 100° üzerinde bu bozulma hareket eden insanı ve plakayı seçmeyi zorlaştırır. Yazılımda distortion correction açılabilir, ancak düzeltme görüntünün kenarını kırpar ve etkin açıyı birkaç derece daraltır. Kayıt cihazı bu düzeltmeyi desteklemiyorsa görüntü eğri kalır.

Üçüncü etki gece görüşünde çıkar. Kameranın IR aydınlatması lensin gördüğü alanın tamamını eşit doldurmaz. 2,8 mm lensle 100° gören bir gövdede köşeler merkeze göre daha karanlık kalır. Gece plaka veya yüz gerekiyorsa geniş açı yerine daha dar lens ve ayrı bir IR projektör daha dengeli sonuç verir.

Saha notu: 2,8 mm lensli kamerayı 3 metre yüksekliğe monte edip 15° aşağı eğdiğinizde kadrajın üst yarısı duvar, alt yarısı zemin olur. Yüzler kadrajın üst kenarına yaklaşır ve geniş açının kenar bozulmasına girer. Montaj yüksekliği 2,5 metreyi geçiyorsa 4 mm lens ve 4-5 metre geriden bakan bir nokta, aynı kapıda daha okunur yüz verir.

Açıyı belirleyen üç değişken

Yatay görüş açısı sensör genişliği ve odak uzaklığından çıkar:

FOV = 2 × atan(sensör genişliği ÷ (2 × odak uzaklığı))

Tablodaki değerler yatay açı ve 16:9 kadraj için. Katalogda 110° yazan bir ürünün hangi açıyı verdiğini kontrol edin. Pazarlama metinleri çoğu zaman diyagonal açıyı yazar, diyagonal değer yataydan 5-10° büyük çıkar. Dikey açı ise yatayın yaklaşık yarısı kadardır, 16:9 oranında dikey açı = 2 × atan(tan(yatay ÷ 2) × 0,5625).

Sensör büyüdükçe aynı lens daha geniş görür. 2,8 mm lens 1/3 inç sensörde 81°, 1/1,8 inç sensörde 104° verir. Bu yüzden "2,8 mm geniş açıdır" cümlesi tek başına eksik. Sensör boyutu yazmayan ürün ilanında açı da güvenilir değildir.

Sabit lens yerine motorlu varifocal (örneğin 2,8-12 mm) seçerseniz açıyı kurulum sırasında ayarlarsınız. Geniş açıyı görüp sonra daraltmak mümkün olur, ancak lens motoru gövde fiyatını yükseltir ve zoom yaptıkça diyafram açıklığı azalır. Gece performansı sabit lensli modele göre bir miktar düşer. Açıların sensör ve odakla ilişkisini lens açıları rehberi adım adım açıyor.

Adım adım hesap: 12 metrelik cephe, 6 metrelik giriş

Senaryo: 12 metre genişliğinde bir dükkân cephesi. Kamera karşı duvara, cepheye 8 metre mesafeye monte edilecek. Aynı binada 6 metre uzaklıktaki giriş kapısında yüz okunması isteniyor. Elinizde 4 MP ve 1/2,8 inç sensörlü gövdeler var.

Adım 1, görülen genişlik:

W = mesafe × sensör genişliği ÷ odak uzaklığı

• 2,8 mm: 8 × 5,1 ÷ 2,8 = 14,6 m
• 4 mm: 8 × 5,1 ÷ 4 = 10,2 m
• 6 mm: 8 × 5,1 ÷ 6 = 6,8 m

Cephenin 12 metresini tek kareye almak için 2,8 mm gerekir. 4 mm lens 10,2 metrede kalır, cephenin kenarları kadraj dışına çıkar.

Adım 2, piksel yoğunluğu:

• 2,8 mm: 2560 ÷ 14,6 = 175 piksel/m
• 4 mm: 2560 ÷ 10,2 = 251 piksel/m
• 6 mm: 2560 ÷ 6,8 = 376 piksel/m

Adım 3, yüz genişliği. Ortalama yüz 20 cm kabul edilirse:

• 2,8 mm: 0,20 × 175 = 35 piksel
• 4 mm: 0,20 × 251 = 50 piksel
• 6 mm: 0,20 × 376 = 75 piksel

Adım 4, DORI ölçütü. IEC 62676-4'te 1920 piksel genişlik için algılama 25, gözlem 62,5, tanıma 125, kimlik 250 piksel/m olarak verilir. 2560 genişlikte eşikler 1,33 katına çıkar.

2,8 mm cephe kamerası 175 piksel/m ile tanıma eşiğini kıl payı geçer, kimlik eşiğinin yarısında kalır. Karşıdan gelen kişinin varlığı ve kıyafeti görünür, yüzü 35 piksel olduğu için kimlik çıkarılamaz. 6 mm kamera 8 metrede 75 piksel yüz verir ve kimlik eşiğini geçer, ancak 6,8 metrelik kadraj 12 metrelik cepheyi almaz.

Adım 5, giriş kapısı. 6 mm lens 6 metrede 5,1 metrelik genişlik görür, yoğunluk 502 piksel/m, yüz 100 piksel olur. Kapıda kimlik için bu değer yeterli. Aynı kamera cepheyi görmediği için iki iş tek gövdeye sığmaz. Doğru çözüm cephe için 2,8 mm, kapı için 4 veya 6 mm ikinci kamera. Tek kamera şartı varsa 8 MP gövde ve 4 mm lens cephenin 10,2 metresini 376 piksel/m ile görür, yüz 75 piksele çıkar. Yine de 12 metrenin tamamı girmez.

Ürün aileleri: aynı açı, farklı gövde

Geniş açı bir lens tek başına ürün seçmez. Gövde, montaj yerini ve gece performansını belirler.

Fisheye kamerayı tavanın ortasına koyup 360° görüntü almak cazip görünür. Bir adet 4 MP fisheye, 360° kadrajı 2560 piksele yayar. Kadrajın ortasında 10 metre uzaklıktaki bir insanın yüzü 20-30 piksel civarında kalır. Aynı odada dört ayrı 4 MP dome kullanmak her yöne 2-3 kat daha fazla piksel düşürür. Fisheye hareketin yönünü ve genel dolaşımı görmek için uygun, kimlik için değil.

Panoramik gövdeler dört sensörü tek kılıfta birleştirir. 180° görüşü 4 × 4 MP ile verir, kenar bozulması fisheye kadar yüksek değildir. Bant genişliği ve NVR kanal sayısı artar. Bazı modeller NVR'da tek kanal görünür, bazıları dört kanal tüketir. Satın almadan önce kayıt cihazının bu modelleri kaç kanal saydığını kontrol edin. Dış mekân gövdesinde IP sınıfı ve montaj ayrıntısı dış mekan kamera tavsiyesi başlığında.

Kullanım alanına göre lens seçimi

• Apartman girişi, 3-4 metre genişlik: 2,8 mm dome ve 2,6-2,8 metre tavan yüksekliği. Kapı önünde 2 metrelik mesafede 80-90° yeter.
• Uzun koridor: 2,8 mm lensi 90° döndürüp corridor mode kullanın. 16:9 kadraj dikeyde 9:16 olur, koridorun tamamı ve yürüyen kişinin boyu girer.
• Mağaza içi 8 × 10 metre: 2,8 mm tek kamera genel görünüm için yeter. Kasa üstünde yüz ve banknot için 4 mm ikinci kamera gerekir.
• Depo raf arası: 4 mm veya 6 mm. 2,8 mm rafların arasını görür ama 15 metre ilerideki etiketi okumaz.
• Otopark 25-30 metre: 6 mm alt sınır. 2,8 mm ile 30 metrede yoğunluk 47 piksel/m'ye düşer, yüz 9 piksel olur.
• Plaka okuma: 2,8 mm uygun değil. 10-15 metrede plaka için varifocal 5-50 mm sınıfı lens, 1/1,8 inç sensör ve 1/500 saniye civarı pozlama gerekir.
• Cephe genel görünüm: 2,8 mm ile kapsam alınır, girişe ikinci kamera konur.

Oda içinde montaj yüksekliği ve kayıt seçimi için iç mekan kamera rehberi ayrıntı veriyor.

Yazılım tarafında geniş açının bedeli

Geniş açı kamera alırken uygulamanın ve kayıt cihazının desteklediği işlevler kararı değiştirir. Fisheye ve panoramik gövdelerde dewarp olmadan görüntü eğri kalır. Dewarp'ı kamera mı, NVR mı, mobil uygulama mı yapıyor öğrenin. NVR yapmıyorsa canlı izleme ve kayıt eğri olur.

Hareket algılama geniş kadrajda daha çok yanlış alarm üretir. Ağaç dalı, araç farı, kadraj kenarından geçen yaya sürekli bildirim gönderir. Bölge maskeleme ve minimum nesne boyutu ayarı olmayan uygulamada geniş açı kamerayı gece kapatmak zorunda kalırsınız. İnsan ve araç sınıflandırması olan modeller bu yükü azaltır, ancak kenardaki küçük nesneleri yine kaçırır.

ONVIF Profile S uyumluluğu, kamerayı farklı marka bir NVR veya VMS ile çalıştırmanızı sağlar. RTSP adresi üçüncü parti yazılıma doğrudan akış verir. Geniş açı modelde alt akış (substream) çözünürlüğünü 640×360 civarında tutmak, mobil izlemede bant genişliğini 0,5 Mbps'ye indirir. Ana akışı 4 Mbps'de bırakıp kayıt kalitesini korursunuz.

SD kart desteği tek kameralı kurulumda kayıt sağlar. 256 GB kart, 4 MP ve 3 Mbps ayarda yaklaşık 7 günlük kayıt tutar. Hesaplama: 3 Mbps = 0,375 MB/s, günlük 32,4 GB, 256 GB ÷ 32,4 = 7,9 gün. Kart ömrü ve üzerine yazma sınırı nedeniyle sürekli kayıtta NVR daha güvenilir.

Kayıt ve disk: geniş kadraj daha çok veri üretir

Geniş açı kadrajda hareket eden nesne sayısı artar, sahne daha sık değişir, kodlayıcı daha fazla veri üretir. Sabit bitrate yerine değişken bitrate kullanılıyorsa fark %20-30'a çıkabilir. Disk seçerken kamera sayısı, çözünürlük ve kare hızı yanında sahne yoğunluğunu da hesaba katın.

Örnek: 4 adet 4 MP kamera, H.265, 25 fps, ortalama 3 Mbps. Toplam 12 Mbps.

• Saniyede 12 ÷ 8 = 1,5 MB
• Günlük 1,5 × 86.400 = 129.600 MB = 129,6 GB
• 30 gün 3.888 GB = 3,9 TB
• %10 pay eklenince 4,3 TB

4 TB disk biçimlendirildikten sonra yaklaşık 3,6 TB kullanılabilir alan verir, bu da 27-28 güne denk gelir. 30 gün hedefi için 6 TB disk gerekir. Diskte marka değil sürekli yazmaya uygun surveillance sınıfı önemli. Masaüstü diski 7/24 yazmada erken bozulur.

Kablo, PoE ve montaj

Kablolu IP kamerada Ethernet sınırı 100 metredir. Bakır Cat5e veya Cat6 ile 100 metreye kadar veri gider, bu sınırı aşan hatta switch veya fiber gerekir. PoE aynı kablo üzerinden besleme yapar.

Kamera etiketinde 12 W yazıyorsa 802.3af portu tek başına yeter. Switch'in toplam PoE bütçesi ayrı bir sınırdır. 8 portlu ve 60 W bütçeli bir switch her porta 15 W dağıtamaz. 8 kamera × 10 W = 80 W eder, bütçe yetmez. NVR'ın PoE bütçesini kamera sayısıyla çarpıp kontrol edin.

Voltaj düşümü de hesaba girer. Cat6'nın 23 AWG bakır iletkeni metre başına yaklaşık 0,068 Ω direnç gösterir. 80 metrelik hatta gidiş-dönüş 160 metre, toplam 10,9 Ω. 48 V ve 0,25 A çeken kamera hatta 2,7 V kaybeder, uca 45,3 V ulaşır. Bu değer çalışma aralığının içinde. 120 metrelik hatta direnç 16,3 Ω'a çıkar, düşüm 4,1 V olur ve kamera yeniden başlayabilir. CCA (bakır kaplı alüminyum) kablo direnci daha yüksektir, PoE'de önerilmez.

Garanti ve yetkili satıcı ayrımı

Aynı model iki farklı kanaldan satılabilir: distribütör garantili ve paralel ithal. Kutu, seri numarası ve fatura aynı görünse de servis muhatabı değişir. Distribütör garantili üründe arıza markanın Türkiye yetkili servis ağına gider. Paralel ithal üründe satıcı aracı olur, yedek parça ve firmware desteği gecikebilir.

Satın almadan önce üç şeyi kontrol edin. Faturada model ve seri numarası yazıyor mu. Seri numarası markanın Türkiye sitesinde sorgulanabiliyor mu. Garanti belgesinde satıcı değil distribütör veya ithalatçı adı geçiyor mu. Bu üçü uyuşmuyorsa ürünün servis yolu belirsizdir.

Garanti süresi kadar kapsamı da önemli. Bazı üreticiler 2 yıl garanti verir, ancak yıldırım, su alma ve voltaj dalgalanması kapsam dışıdır. Dış mekân kamerada IP66 veya IP67 yazması, yanlış montajdan doğan su almayı garanti etmez. Kameranın altına su girmeyecek şekilde montaj ve kabloyu damlalık yapacak biçimde bırakmak gerekir. Bu hata serviste ücretli onarıma girer.

Fiyat aralığı gövde tipi, çözünürlük, IR mesafesi, lens motoru ve garanti kanalına göre değişir. Sabit lensli 4 MP bir dome ile motorlu varifocal veya çok sensörlü panoramik arasında üç kata yakın fark oluşabilir. Tek kamera için yaklaşık 2.000-9.000 TL bandı, kurulum ve NVR hariç, geniş bir referanstır. Distribütör garantili ürün birkaç bin lira daha pahalı görünebilir, servis ve yedek parça maliyeti bu farkı kapatır.

KVKK ve komşu hakkı

Kamera komşu kapısını, ortak koridoru veya sokak kaldırımını görüyorsa KVKK kapsamında kişisel veri işleniyor demektir. Girişe, kameranın çalıştığını ve kayıt amacını anlatan aydınlatma levhası asmak gerekir. Kayıt süresini amacın gerektirdiği kadar tutun, 30 gün yerine 7 gün yetiyorsa 7 günü seçin. Görüntülere kimin eriştiğini kayıt altına alın.

Ses kaydı ayrı bir konu. Türk Ceza Kanunu'nda kişiler arasındaki konuşmaların izinsiz kaydı suç olarak düzenlenir. Kameranın mikrofonu varsa ve ses kaydı açıksa bunu aydınlatma metninde belirtmek ve konuşma mahremiyetini ihlal etmemek gerekir. Ortak alanda ses kaydı yerine görüntü kaydıyla yetinmek daha az risk taşır.

Kısa karar

Cephenin, holün veya otoparkın tamamını tek karede görmek istiyorsanız 2,8 mm lens ve 4 MP gövde yeterli bir başlangıç. Yüz, plaka veya kasa detayı gereken noktada bütçeyi geniş açıya değil, 4-6 mm lensli ikinci kameraya ayırın. Fisheye ve panoramik gövdeler kapsamı tek cihaza indirir, kimlik beklentisi varsa yetersiz kalır.

Sıkça Sorulan Sorular

2,8 mm lens her ev için yeterli mi?

Hayır. 2,8 mm lens 4 MP gövdede 8 metrede 14,6 metre genişlik görür ve yüz başına yaklaşık 35 piksel bırakır. Evin girişini geniş açıyla görmek için uygun, kapıda kimlik için yetersiz. Girişe 4 mm veya daha dar lensli ikinci kamera gerekir.

Geniş açı lens yüz tanıma için kullanılır mı?

Uzak mesafede kullanılmaz. Yüz tanıma için yüz genişliğinin en az 60-70 piksel olması gerekir, bu da 4 MP kamerada 2,8 mm lensle yaklaşık 4 metre mesafeye denk gelir. 8-10 metre mesafede 4-6 mm lens veya daha yüksek çözünürlük gerekir.

360 derece fisheye tek kamera dört kameranın yerini tutar mı?

Kapsam açısından tutar, detay açısından tutmaz. 4 MP fisheye 360° görüntüyü 2560 piksele yayar, 10 metredeki bir yüz 20-30 piksel kalır. Dolaşım ve yön görmek için yeterli, kimlik için dört ayrı dome daha doğru.

Sabit lensli kameranın lensi sonradan değiştirilir mi?

Üretici desteklemiyorsa değiştirmeyin. Sabit lens gövdeye yapıştırılmıştır, M12 lens takılsa bile odak ve IR hizası tutmaz, garanti de düşer. Açıyı kurulumda ayarlamak istiyorsanız baştan motorlu varifocal model seçin.

NVR eski, yeni geniş açı kamerayı çalıştırır mı?

ONVIF Profile S desteği varsa genellikle çalışır. Ancak NVR'ın çözünürlük sınırı, kanal başına bant genişliği ve fisheye dewarp desteği ayrıca kontrol edilmelidir. 8 MP panoramik kamerayı 4 MP kanal sınırı olan NVR'a bağlarsanız kayıt düşük çözünürlükte kalır.

Gece geniş açı kamera kenarları neden karanlık?

IR aydınlatma lensin gördüğü açıyı her zaman eşit doldurmaz. 2,8 mm lensle 100° gören gövdede IR menzili merkezde 20-30 metre, kenarlarda 8-10 metreye düşebilir. Gece kenarlarda hareket varsa kamerayı köşeye değil duvar ortasına alın veya ayrı IR projektör ekleyin.