IP Kamera Çeşitleri: Gövde, Lens, Güç ve Garanti Rehberi

IP kamera çeşitleri hangi dört eksende ayrılır

IP kamera çeşitleri denince akla marka listesi geliyor, oysa karar dört eksende verilir: gövde biçimi, lens, gece görüşü ve güç altyapısı. Aynı 4 MP etiketi altında tavana yakın duran bir dome, bahçe duvarına takılan bir bullet, dönen bir PTZ ve tek karede 360 derece gören panoramik model bulunur. Sensör boyutu, güç tüketimi ve yazılım yeteneği bu tipler arasında değişir. Önce kaç metre uzaklıktaki neyi görmek istediğinizi yazın, sonra ortamı, gövdeyi ve lensi seçin. Megapiksel bu sıranın sonunda anlam kazanır.

IP kamera görüntüyü Ethernet veya Wi-Fi üzerinden dijital gönderir, kayıt için NVR ya da destekli bir kayıt cihazı gerekir. Tek bir en iyi tip yok. Giriş kapısında yüzü seçmek isteyen kullanıcı ile depo çevresinde hareket arayan kullanıcı aynı ürünü almamalı.

Gövde tipleri: hangi kamera nereye bakar

Dome gövde tavana yakın durur, kablo görünmez ve kamera yönü dışarıdan anlaşılmaz. Mağaza ile ofiste bu nedenle tercih edilir. Kubbe kapağı zamanla buğulanır, temizlik için açıldığında odak kayabilir. Dumanlı kapak IR ışığının bir bölümünü yutar, gece menzili aynı modelin turret sürümünden kısa kalır. Darbeye dayanıklı IK10 gövde okul, hastane ve kapalı otoparkta aranır.

Turret gövde lens ile IR LED halkasını ayırır. Kubbe yansıması olmadığı için gece görüntüsü daha temizdir ve eklem yerinden çevrilerek doğru açıya getirilir. Ev girişi ile bahçe için ilk bakılacak tip budur. Saçak altına sıkıştırmayın, kameranın önünde 1-2 m boşluk bırakın.

Bullet gövde uzun ve yönlü bir tüptür. 30-50 m IR menzili olan modelleri vardır, duvar veya direğe kelepçeyle bağlanır. Yönü uzaktan göründüğü için caydırıcılık istenen cephelerde kullanılır. Üst yüzeyi toz ve kuş pisliği toplar, örümcek ağı IR LED'in önüne gelince gece görüntüsünde parlak leke oluşur. Dış cephede 6-12 mm lensle 15-30 m mesafedeki kapı veya plaka izlenir.

PTZ kamera 360 derece döner, optik zoom yapar ve bazı modellerde hareketli hedefi takip eder. Geniş sahayı tek cihazla taramak için uygundur. Motorlu mekanizma ile ısıtıcı güç tüketimini artırır, bu yüzden 802.3af portu yetmez. Montaj yüksekliği 4-6 m olduğunda kadraj genişler, 2 m'ye indirildiğinde kör nokta büyür. Sürekli dönme kaydı her zaman işe yaramaz, sabit geniş açılı bir kamerayla birlikte kullanmak daha verimli.

Panoramik veya fisheye kamera tek görüntüde 180 ya da 360 derece alan verir, yazılımda düzleştirilerek izlenir. Küçük dükkân, hol ve asansörde kablo kalabalığını azaltır. 4 MP çözünürlük 360 dereceye yayıldığında kenarlarda piksel yoğunluğu düşer, 5 m uzaktaki yüz seçilemez. Bu kamerayı genel görünüm için tutup girişe ayrı bir turret eklemek gerekir.

Termal kamera ısı farkıyla görüntü üretir, ışık olmayan sahada ve sisli havada çalışır. Yüz veya plaka okumak için değil, çit boyunca hareket tespiti için kullanılır. Fiyatı ve güç ihtiyacı yüksektir, genelde büyük saha ve kritik tesislerde devreye girer. Ev için termal yerine iyi sensörlü bir turret ve doğru aydınlatma daha fazla iş çıkarır.

Saha notu: Dome kamerayı saçağın 20-30 cm altına monte etmek gece kaydını bozar. IR ışığı beton veya boya yüzeyden geri döner, ön plan beyazlar, kamera diyaframı kısar ve uzak nokta kararır. Aynı noktada turret gövde kullanın ya da kameranın önüne 1-2 m boşluk bırakın.

Ev ve dükkân için gövde seçimini ev kamera çeşitleri rehberindeki oda bazlı ayrımla karşılaştırabilirsiniz.

Sabit lens, varifokal ve mesafe hesabı

Sabit lensli kamera tek odak uzaklığıyla gelir. 2,8 mm geniş açı verir, 4 mm daha dar ve yoğun, 6 mm koridor veya uzun giriş için uygundur. Fiyatı düşük, mekanik parçası az ve ayarı kaçmaz. Varifokal lens 2,8-12 mm aralığında ayarlanır. Montajdan sonra kadraj büyütülüp küçültülebildiği için 10 m üzeri mesafede avantaj sağlar. Motorlu modelde zoom ve odak uygulamadan yapılır, elle ayarlı modelde vidalı halka sıkılır. Varifokal gövde daha büyük, güç tüketimi daha yüksek ve fiyatı aynı çözünürlükteki sabit lensli modelin üzerindedir.

Görüş açısı göz kararıyla değil, FOV = 2 × atan(sensör genişliği ÷ (2 × odak uzaklığı)) formülüyle bulunur. 4 MP çözünürlükte 1/2,8 inç sensörün aktif genişliği yaklaşık 5,1 mm'dir.

Örnek: 2,8 mm lensli 4 MP kamera. FOV = 2 × atan(5,1 ÷ 5,6) ≈ 85 derece. Kapıya 3 m mesafede görüş genişliği 2 × 3 × tan(42,5) ≈ 5,5 m olur. 2560 piksel genişlik 5,5 m'ye yayıldığında metrede yaklaşık 465 piksel düşer. 25 cm genişliğindeki bir yüz 116 piksel görünür. Yüzü ayırt etmek için 25 cm genişlikte en az 60 piksel, yani metrede 240 piksel gerektiğinden bu kadraj yeterli.

Aynı kamera 8 m'ye alınırsa görüş genişliği 14,6 m'ye çıkar, yoğunluk 175 piksel/metreye iner. Yüz 44 piksele düşer, bu değer hareketi fark etmeye yeter, yüzü seçmeye yetmez. Giriş kapısını 8 m uzaktan izlemek gerekiyorsa 6 mm lens ya da daha yüksek çözünürlük gerekir. 6 mm lens aynı sensörde açıyı yaklaşık 46 dereceye indirir ve 8 m'de görüş genişliği 7 m civarında kalır.

Mesafe 3-4 m ve kadraj sabitse 2,8-4 mm sabit lens yeter. 8 m üzerinde yüz seçilecekse 6 mm sabit ya da varifokal seçin. Varifokal, montaj sonrası kadraj denemesi gereken cephe ve otoparkta işe yarar.

Gece görüşü ve sensör boyutu

Gece görüntüsünü IR LED sayısı değil, sensörün ışık toplama kapasitesi belirler. 1/2,8 inç sensörde 4 MP piksel küçüktür, 1/1,8 inç sensörde aynı çözünürlükte piksel alanı büyür ve gürültü azalır. Veri sayfasındaki minimum aydınlatma değeri lüks cinsinden yazılır, 0,005 lüks ile 0,05 lüks arasındaki fark karanlık sokakta görünür. Starlight, ColorVu ve Full Color gibi adlar pazarlama etiketidir, ölçü değildir. Sensör boyutu, diyafram değeri ve IR mesafesini birlikte okuyun.

IR dalga boyu da sonucu değiştirir. 850 nm IR çıplak gözle hafif kırmızı parlama olarak görülür, 940 nm daha gizlidir ancak aynı LED gücünde menzili daha kısadır. Ev girişinde 850 nm sorun çıkarmaz. Komşuya rahatsızlık vermemek için 940 nm ya da beyaz ışıklı model düşünülebilir. Beyaz ışık renkli gece görüntüsü verir, böcek ve tozu daha çok çeker.

WDR değeri 120 dB civarındaysa kapı önünde arkadan gelen güneş veya araç farı yüzü karartmaz. 100 dB altında ters ışıkta yüz siluet olur. Shutter 1/30 saniyede daha aydınlık ama hareketi bulanık, 1/100 saniyede daha keskin ama daha karanlık görüntü verir. Gece plaka okuyacaksanız 1/500 ve üzeri kısa pozlama gerekir, bu da güçlü aydınlatma ister.

Dış ortam, montaj ve koruma sınıfları

Dış mekân kamerasında IP66, toza karşı tam koruma ve güçlü su jetine dayanım demektir. IP67 kısa süreli suya batmaya dayanır, sürekli su altında çalışacak kamera değildir. IK10, 20 joule darbe dayanımıdır ve park yeri ya da okul koridorunda gövde kırılmasını zorlaştırır. Çalışma sıcaklığı -30 ile +60 derece arasında yazılıyorsa Türkiye'nin çoğu ilinde ısıtıcı gerekmez. Doğu Anadolu'da kışın -30'un altı görülebilir, burada ısıtıcılı model gerekir.

Montaj yüksekliği kadrajı belirler. Yüz seçmek için kamera 2,5-3 m yükseklikte ve hedefe 3-4 m mesafede olmalı. 5 m yukarıya takılan kamera tepeden bakar, yüz yerine başın üstü görünür. Geniş alan taraması için 4-6 m yükseklik uygundur. Kamerayı doğrudan güneşe veya güçlü ışığa çevirmek kontrastı bozar, ışık kaynağı mümkünse arkada kalsın.

Kablo girişi ve su tahliyesi atlanan noktalardır. RJ45 konnektörü dış ortamda açıkta bırakılırsa oksitlenir, temas direnci artar ve PoE gece yükünde kararsızlaşır. Konnektörü su geçirmez kutuda tutun, kablo kameraya girmeden önce aşağı doğru bir dirsek yapın. Deniz kenarında tuzlu hava alüminyum gövdeyi ve vidaları yer, paslanmaz bağlantı elemanı kullanın.

PoE, Wi-Fi ve 100 metrelik hat sınırı

PoE aynı Ethernet kablosundan veri ve elektrik verir. Sınıf seçimi port sayısına göre değil, kameranın gece tüketimine göre yapılır.

802.3af portundan 12,95 W üzerinde güç çeken kamerayı besleyemezsiniz. Katalogda 15 W yazan bir PTZ adaptörle çalışıyor olabilir. Kameranın etiketindeki maksimum watt değerini ve anahtarın toplam bütçesini karşılaştırın.

Bakır Ethernet hattı 100 m'yi geçmez. Bu sınır iki uçtaki patch kablolar dahil toplam uzunluktur. Kalıcı tesisatta 90 m bırakıp uçlara 5+5 m kablo ayırın. Sınır aşılırsa ara PoE anahtar, PoE extender veya fiber optik ile medya dönüştürücü kullanılır. Extender her 100 m'de 2-3 W tüketir ve gecikme ekler. Hat kurgusu için PoE switch kurulumu adımlarına bakabilirsiniz.

Sekiz kameralı örnek: altı sabit kamera 8 W, iki motorlu kamera 20 W çekiyor. Gece toplamı 6 × 8 + 2 × 20 = 88 W. Açılış akımı ve yeni kamera için %20 pay ekleyin, 106 W gerekir. 120 W bütçeli anahtar sınırda kalır, 240 W bütçeli model rahat çalışır. İki motorlu kamera 802.3at port ister, 802.3af portlu anahtar bu hatları besleyemez.

12 V ile beslenen kamerada voltaj düşümü ayrı hesaplanır. Formül ΔV = 2 × L × ρ × I ÷ S, bakır için ρ = 0,0175 Ω·mm²/m. 40 m hatta 0,8 A çeken kamera ve 0,75 mm² kablo: gidiş-dönüş 80 m, R = 0,0175 × 80 ÷ 0,75 = 1,87 Ω, düşüm 0,8 × 1,87 = 1,50 V. Kameraya 10,5 V kalır. 12 V cihazlarda yaygın tolerans ±%10 olduğu için alt sınır 10,8 V'tur ve bu hat sınırı geçemez. 1,0 mm² kabloda R = 1,40 Ω, düşüm 1,12 V, giriş 10,88 V olur. PoE tarafında 48 V kullanıldığı için aynı güçte akım düşer, 100 m içinde kayıp genelde kabul edilebilir. CCA kablo almayın, tam bakır Cat5e veya Cat6 kullanın.

Wi-Fi kamera yalnızca veri hattını kaldırır, elektrik prizi ister. 2,4 GHz duvar geçer, 5 GHz daha hızlı ve daha az girişimli ama menzili kısa. 4 MP kamera tipik H.265 ayarında 2-4 Mbps akar, dört kamera 8-16 Mbps ister ve aynı anda kayıt yapan NVR Wi-Fi üzerinden zorlanır. Tek kamera, kiralık daire veya kablo çekilemeyen noktada Wi-Fi mantıklı. Dört ve üzeri kamerada PoE daha kararlı.

Kayıt süresi ve disk kapasitesi

Kamera tipi kayıt süresini çözünürlük ve bit hızı üzerinden etkiler. Günlük veri (GB) = toplam Mbit/s × 10,8. 1 Mbps sürekli akış günde 10,8 GB yazar.

Altı kameralı örnek:
1. Dört adet 4 MP kamera 3,5 Mbps, iki adet 2 MP kamera 2 Mbps ile H.265 kayıt yapıyor. Toplam 4 × 3,5 + 2 × 2 = 18 Mbps.
2. Günlük veri 18 × 10,8 = 194 GB.
3. 30 gün 194 × 30 = 5.832 GB, yani 5,8 TB.
4. Biçimlendirme ve sistem payı için %7-10 boşluk bırakınca ham kapasite 6,3 TB olur.
5. 8 TB disk yaklaşık 7,4 TB kullanılabilir alan verir ve aynı yükte 38 gün tutar.

8 MP kameraya geçmek veriyi yaklaşık iki katına çıkarır. H.264 aynı sahnede H.265'in 1,8-2,2 katı yer kaplar. Süre kısalınca ilk çözüm disk büyütmek değil, H.265 ve akıllı kodlamayı açmak, hareket bölgesi tanımlamak ve bit hızı üst sınırı koymaktır. Disk 7/24 yazmaya uygun surveillance sınıfı olmalı, masaüstü disk yoğun kayıtta erken yorulur.

Uygulama ve yazılımda hangi yeteneklere bakılır

Kamera seçimi uygulama ekranında tamamlanır. Kurulumdan sonra günlük kullanımın tamamı orada geçer. Şu başlıkları satın almadan önce kontrol edin:

• Analiz nerede çalışıyor? İnsan ve araç ayrımı kameranın işlemcisinde mi, yalnız bulutta mı? Kamerada çalışan analiz internet kesilince de olay üretir.
• ONVIF profilleri var mı? Profile S canlı görüntü, Profile G kayıt arama, Profile T H.265 ve gelişmiş akış içindir. Başka marka NVR ile çalışacaksa bu profilleri sorun ve kurulumdan önce deneyin.
• Abonelik sınırı ne? Olay geçmişi, bulut indirme ve kullanıcı sayısı ücretsiz sürümde kalıyor mu?
• Bildirim ayarı yeterli mi? Bölge çizimi, zaman aralığı ve hassasiyet yoksa her kedinin geçişi bildirim üretir ve sistem kapatılır.
• Kenar kayıt var mı? microSD yuvası varsa ağ veya NVR kopsa bile kayıt sürer.
• Hesap güvenliği açık mı? Varsayılan şifre değiştirilmeli, iki adımlı doğrulama desteklenmeli, UPnP kapalı olmalı. Port yönlendirme yerine VPN kullanın.

Yazılım güncellemesi resmi kanaldan gelmeli ve NTP açık olmalı. Saat kayması olay aramasını bozar. Uygulamanın son güncelleme tarihi, üreticinin yazılımı ne kadar sürdürdüğü hakkında fikir verir. Cihaz ailesi ve yazılım yapısı için çalışma prensibi rehberine bakabilirsiniz.

Yetkili satıcı, garanti ve fiyatı belirleyen kalemler

Türkiye'de tüketiciye satılan elektronik üründe yasal garanti süresi en az iki yıl. Bu süre satıcı ve ithalatçıyı bağlar, iş yeri alımlarında satıcının sunduğu ticari garanti geçerli olabilir. Garanti belgesi, fatura ve seri numarası aynı kanalı göstermelidir.

Yetkili satıcı etiketi tek başına yeterli değil. Markanın Türkiye sitesindeki distribütör listesinde satıcının adı var mı, fatura yetkili distribütör tarafından mı kesilmiş, seri numarası markanın sorgu ekranında çıkıyor mu? Paralel ithal üründe bölge kodu farklı olabilir, yazılım güncellemesi ve servis süreci resmi kanaldan ilerlemez. Kutuda Türkçe kılavuz ve etiket yoksa ürün yerelleştirilmemiş olabilir. Distribütör garantisi yasal iki yılın üzerine ek süre vermek zorunda değil, fark servis, yedek parça ve yazılım erişiminde ortaya çıkar.

Fiyatı sensör boyutu, lensin motorlu olup olmadığı, IR menzili, kenar analizi, PoE sınıfı, gövde koruma sınıfı, garanti kanalı ve uygulama aboneliği belirler. Aynı 4 MP etiketi altında bu kalemler değiştiğinde fiyat iki-üç katına çıkabilir. Yalnızca megapiksel ve fiyat karşılaştırması yanıltır.

KVKK ve kamera kaydı

Kamera kaydı kişisel veri işleme kapsamına girer. Evin içinde yalnızca haneyi ilgilendiren kayıt ile iş yerinde çalışan ve müşteri görüntüsü aynı rejimde değil. İş yerinde girişte aydınlatma metni ve kamera uyarı levhası bulundurun, kaydın amacını ve saklama süresini yazın. Ortak alanda ses kaydı ayrı bir işleme türüdür, görüntü kaydı izni ses kaydını kapsamaz. Kaydı amacın gerektirdiğinden uzun tutmayın.

Kısa karar

Ev girişi ve bahçe için 4 MP turret, 2,8-4 mm sabit lens, IP66 gövde ve 802.3af PoE ilk seçenek. Girişe 8 m'den fazla mesafe varsa 6 mm lens ya da varifokal modele geçin, dört ve üzeri kamerada PoE anahtar ya da PoE portlu NVR ile 30 gün için 8 TB surveillance disk planlayın. Marka seçiminde yetkili satıcı, seri numarası ve yerelde çalışan analiz özelliğini kontrol edin.

Sıkça Sorulan Sorular

Ev için kaç megapiksel IP kamera yeter?

Giriş kapısını 3-4 m mesafeden izliyorsanız 4 MP yeter. 2 MP hareketi fark etmek için iş görür ama yüzü seçmekte zorlanır. 8 MP'ye çıkmak yerine lensi ve mesafeyi düzeltmek daha çok fark yaratır.

Dome mu turret mi seçmeliyim?

İç mekânda tavana yakın montaj ve gizlilik istiyorsanız dome. Ev girişi, bahçe ve dükkân cephesinde turret daha temiz gece görüşü verir. Dome'un dumanlı kapağı IR menzilini kısar, bu yüzden dışarıda turret tercih edin.

Wi-Fi IP kamera kablo çekmeden çalışır mı?

Kamera elektrik prizine ya da adaptöre bağlanmak zorunda, yalnızca ağ kablosu kalkar. 2,4 GHz menzil uzun ama kalabalık, 5 GHz hızlı ama duvar geçmez. Bir-iki kamera için uygun, dört kamera ve üzerinde PoE daha kararlı.

Aynı marka NVR şart mı?

ONVIF Profile S ve T destekli kamera başka marka NVR'a canlı görüntü ve kayıt verebilir. Üreticiye özel insan/araç analizi, akıllı arama ve uygulama filtreleri genelde taşınmaz. Dört kameradan fazla kurulumda aynı ailede kalmak yönetimi kolaylaştırır.

Yetkili satıcıdan almayınca garanti geçersiz olur mu?

Yasal iki yıllık garanti satıcı ve ithalatçı üzerinden işler, fatura varsa tüketici hakları korunur. Paralel ithal üründe servis, yedek parça ve yazılım güncellemesi resmi kanaldan gelmeyebilir. Garanti belgesindeki firma ile faturadaki satıcıyı karşılaştırın.

IP kamera kaydı kaç gün tutar?

Kayıt süresi kamera sayısı, bit hızı ve disk kapasitesinden çıkar. Altı kamera 18 Mbps ile günde yaklaşık 194 GB yazar, 8 TB disk 38 gün tutar. H.265 ve akıllı kodlama açıkken süre uzar, H.264'te kısalır.