Güvenlik Kamerası Yüz Tanıma: Ne Yapar, Hangi Ürün Size Uyar?

Güvenlik kamerası yüz tanıma neyi yapar, neyi yapmaz

Güvenlik kamerası yüz tanıma, kadrajdaki bir yüzü önceden kaydedilmiş şablonlarla karşılaştırıp eşleşme sonucu üretir. İş iki aşamaya ayrılır. Yüz algılama, görüntüde yüz olup olmadığını bulur ve genellikle kişi sayımı, kayıt tetikleme veya kadraj kırpma için kullanılır. Yüz tanıma, bulunan yüzü veri tabanındaki kişiyle eşleştirir. Bu ikisini karıştırmak, satın alma kararını baştan yanlış kurar.

İki çalışma biçimi var. 1:1 doğrulamada kişi önce kart, şifre veya PIN ile kimliğini bildirir, kamera yalnızca bu kişinin yüzünü doğrular. Kapı açma ve turnike için yaygın olan budur, hata payı düşüktür. 1:N tanımada kamera yüzü tüm listeyle karşılaştırır. Liste büyüdükçe benzer yüzlerin karışma olasılığı artar, bu yüzden izleme listesi genellikle dar tutulur.

Kamera, kayıtta olmayan bir kişiyi tanımaz, onu bilinmeyen olarak işaretler. Maske, güneş gözlüğü, kask, aşırı yan ışık ve düşük çözünürlük eşleştirmeyi zorlaştırır. Canlılık testi olmayan bir kamerayı telefon ekranındaki fotoğrafla kandırmak mümkündür. Kapı açma kararı verilecekse yüz tanımayı kart veya PIN ile ikinci bir faktörle birleştirin.

Yüz kaç piksel olmalı: mesafe, lens ve çözünürlük hesabı

Yüz tanımanın sınırını çoğu kurulumda marka değil, yüzün kadrajda kapladığı piksel sayısı belirler. Görülen alanın genişliği şu bağıntıyla bulunur:

W = 2 × d × tan(FOV ÷ 2)

Burada d metre cinsinden mesafe, FOV yatay görüş açısıdır. Piksel yoğunluğu, yatay çözünürlüğün W değerine bölünmesiyle çıkar. Yetişkin bir yüzün genişliği ortalama 20 cm kabul edilir. Yaygın uygulamada 80 pikselin altındaki yüzlerde eşleştirme güvenilir sayılmaz. Tekrarlanabilir sonuç ve kayıt kalitesi için 120 piksel üstü hedeflenir. 20 cm yüzde 120 piksel, 600 piksel/metre yoğunluk ister.

Aşağıdaki değerler 1/2,8 inç sensör ve 16:9 kadraj için, 5 metre mesafede hesaplanmıştır.

Aynı senaryonun adım adım hesabı aşağıda. 4 MP (2560×1440) kamera, 1/2,8 inç sensör, 4 mm lens ve kapının 5 metre karşısına montaj:

1. Yatay açı = 2 × atan(5,1 ÷ 8) = 65°.
2. Görülen genişlik = 2 × 5 × tan(32,5°) = 6,4 m.
3. Piksel yoğunluğu = 2560 ÷ 6,4 = 400 piksel/m.
4. Yüz genişliği = 0,20 × 400 = 80 piksel.
5. 120 piksel için gereken yoğunluk 600 piksel/m. Gereken kadraj genişliği 2560 ÷ 600 = 4,27 m. Bu genişliğe 4 mm lensle ulaşmak için mesafe 4,27 ÷ (2 × tan 32,5°) = 3,35 m olmalı.
6. Kamera 5 metrede kalacaksa 6 mm lens gerekir. 6 mm lens 46° yatay açı verir, kadraj 4,25 metreye iner, yoğunluk 602 piksel/m olur ve yüz 120 piksele çıkar.

Aynı 5 metre için 8 MP gövde ve 4 mm lens de 121 piksel verir. Yani çözünürlüğü iki katına çıkarmak ile lensi 4 mm'den 6 mm'ye almak benzer sonucu üretir. Hangisinin doğru olduğu, kadrajda ne kadar alan görmek istediğinize bağlıdır. Geniş giriş holünü tek karede görmek gerekiyorsa 8 MP, sadece kapı önünü görmek gerekiyorsa 4 MP ve 6 mm daha ekonomik olur.

IEC 62676-4 DORI ölçütünde kimlik düzeyi, 1920 piksel genişlik referansında 250 piksel/m'dir. 20 cm yüz için bu 50 piksel eder. Bu eşik izleme standardı içindir, otomatik eşleştirmede alt sınır kabul edilir. 50 pikselde yüz ayırt edilebilir, veri tabanıyla güvenilir eşleşme çıkmaz. Pratik hedef 120 piksel olmalı.

Yüz genişliği tek başına yetmez. Yüzün kameraya dönük açısı 30 dereceyi geçerse eşleştirme zorlaşır. Kamera yüz hizasının çok altına veya üstüne konursa burun ve alın gölgelenir. Lens ve mesafe hesabının ayrıntısı teknik seçim rehberi sayfasında genişletilmiş halde var.

Ürün aileleri: hangi iş hangi cihazla çözülür

Terminalde karar kapıda verilir. Cihaz kendi veri tabanını tutar, ağ kopsa bile çalışır ve röle üzerinden kilit veya turnikeyi açar. Kapı başına bir terminal gerektiği için onlarca kapıda maliyet hızla yükselir. Kamera ve NVR kurgusu, mevcut kayıt sistemine yüz analitiği ekler. NVR'ların bir kısmı bu işi yalnızca belirli kanallarda yapar, bunu veri sayfasından doğrulayın. Sunucu yazılımı ise listeyi merkezde tutar, kameralar arasında arama yapar ve geçiş kontrolüyle entegre olur.

Evde tek kapı için terminal, 4-8 kameralı bir iş yerinde NVR analitiği, 20'nin üzerinde kamera ve merkezi izleme listesi için sunucu tabanlı yazılım doğru seçimdir. Ürün ailesi karşılaştırmasının devamı için kamera önerileri sayfasına bakın.

Kurulum: kamera nereye, hangi açıyla

Yüz tanıma kamerası insan boyu hizasına yakın olmalı. 1,5-1,7 metre yükseklik, kapıya 3-5 metre mesafe ve 15 dereceyi geçmeyen aşağı eğim iyi bir başlangıçtır. Kapının tam üstüne monte edilen kamera yüzü tepeden görür, bu açıda hem gölge hem perspektif bozulması oluşur. Dış mekânda doğrudan güneşe bakan cephe yerine kuzey cephesi veya gölgeli nokta seçin.

Saha notu: Kapı üstüne 2,2 metre yüksekliğe konan bir kamera, kapıya yaklaşan 1,70 metre boyundaki kişinin yüzünü 40-60 derece aşağıdan görür. Bu açıda göz çukuru ve burun altı koyulaşır, eşleştirme düşer. Kamerayı 1,5-1,6 metre yüksekliğe ve kapının 3-4 metre karşısına alın.

Arkadan aydınlatma en sık yapılan hata. Kapı önünde cam, beyaz duvar veya güneş varsa yüz siluet haline gelir. WDR desteği olan gövde seçin, mümkünse yüzü önden ve yumuşak ışıkla aydınlatın. Gece için IR aydınlatmalı modeller çalışır, ancak renk bilgisi kaybolur. Gündüz kaydedilen şablonla gece görüntüsünün uyumu her zaman aynı olmaz, bu yüzden gece kurulumunu da deneyin.

Kablolamada Ethernet'in 100 metre sınırı geçerli. Daha uzun mesafe için fiber veya ara switch gerekir. PoE 802.3af kaynakta 15,4 W, cihazda 12,95 W verir. PoE+ kaynakta 30 W, cihazda 25,5 W verir. Isıtıcılı dış mekân terminali 25 W seviyesine çıkabilir, bu durumda PoE+ switch gerekir. Cat6 kablo, surge koruma ve ayrı VLAN yeni kurulumda standart hale gelmeli.

Yazılım tarafında bakılacak yetenekler

Kamera ile yazılımın vaadi aynı değildir. Aynı gövde, farklı NVR veya VMS yazılımında farklı özellikler gösterebilir. Satın almadan önce şu başlıkları tek tek sorun:

• 1:1 doğrulama ve 1:N tanıma ayrı ayrı var mı, hangi modda kaç kayıt destekleniyor?
• Canlılık testi var mı, fotoğraf ve video ile kandırma girişimini engelliyor mu?
• İzleme listesi, bilinmeyen kişi alarmı ve anlık bildirim çalışıyor mu?
• Yüz kaydı, olay geçmişi ve dışa aktarma hangi formatta, kaç gün tutuluyor?
• Turnike, kilit ve kart okuyucu ile röle veya API üzerinden entegre oluyor mu?
• Veri tabanı yedeği alınabiliyor mu, kullanıcı rolleri ve denetim kaydı var mı?

Yüz tanıma lisansının yıllık mı, cihaz ömrü boyunca mı olduğunu da netleştirin. Bazı ürünlerde analitik kamera fiyatına dahildir, bazılarında NVR veya VMS lisansı ayrı satılır. Ücretsiz sürümün kaç kamera ve kaç yüz kaydıyla çalıştığı, kurulum büyüdükçe toplam maliyeti değiştirir.

Kayıt ve disk: yüz tanıma ne kadar yer kaplar

Yüz tanıma kaydı, videonun kendisinden küçük bir kalemdir. 4 MP bir kamera H.265 ile tipik olarak 4 Mbps akış üretir. Günlük kayıt:

4 Mbps × 86.400 saniye ÷ 8 = 43.200 MB, yani 43,2 GB.

Sekiz kamerada günlük 345,6 GB, 30 günde 10,4 TB eder. Yüzde 10 pay ekleyince 11,4 TB'ye çıkarsınız. Bu yükü 12 TB tek disk veya 2 × 12 TB RAID1 ile karşılayabilirsiniz. Sahne hareketliyse ve bitrate 6-8 Mbps'ye çıkarsa aynı süre için yaklaşık 17-23 TB gerekir. Disk seçimini kamera sayısıyla birlikte yapın, sonradan disk eklemek her NVR'da sorunsuz değildir.

Yüz olayı başına tutulan kırpılmış görüntü 100-300 KB civarındadır. Günde 1.000 olay olsa bu 100-300 MB eder, video yanında küçük kalır. Saklama süresini 30 gün olarak hedeflediyseniz hem video hem olay kaydı için aynı süreyi planlayın. Yasal olarak sabit bir gün sayısı yok, amaçla sınırlı ve makul süre esastır.

KVKK: yüz verisi özel nitelikli kişisel veri

Yüz şablonu biyometrik veridir ve KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veri sayılır. İşleme için aydınlatma yükümlülüğü, hukuki işleme şartı ve amaca uygunluk birlikte aranır. Biyometrik veride bu şart çoğu kurulumda açık rızaya dayanır. Girişe asılan levhada veri sorumlusu, işleme amacı, saklama süresi ve başvuru yolu yer almalı. Kamera sayısı ve kayıt süresi de bu metinle tutarlı olmalı.

Çalışan girişinde yalnızca açık rızaya dayanmak risklidir, çünkü işveren ile çalışan arasındaki güç dengesi rızanın özgür iradeyle verildiği tartışmasını doğurur. Kart veya PIN gibi alternatif bir geçiş yöntemi sunun, yüz tanımayı zorunlu tek yol haline getirmeyin. Ziyaretçiler için kısa aydınlatma metni ve kayıt süresi ayrıca belirtilmeli.

Şablonu cihazda tutmak bulut bağımlılığını azaltır, hukuki yükümlülüğü kaldırmaz. Bulut sunucu kullanılacaksa verinin hangi ülkede tutulduğu ve aktarım koşulları sözleşmede yazılı olmalı. Yüz verisini pazarlama veya performans ölçümü için ikincil amaçla kullanmayın.

Fiyat, garanti ve yetkili satıcı

Fiyatlar kur, tedarik ve marka kanalına göre değişir. Aşağıdaki aralıklar yaklaşık değerlerdir.

Tüketici işlemlerinde yasal garanti süresi en az iki yıldır. Yetkili satıcı ile yetkili servis aynı şey değildir. Satıcının markanın Türkiye distribütör listesinde yer alıp almadığını, seri numarasının markanın sorgulama ekranında görünüp görünmediğini ve kutuda Türkçe kılavuz bulunup bulunmadığını kontrol edin. Fatura, garanti belgesi ve firma unvanı birbiriyle tutarlı olmalı.

Marka kararını tek bir model numarasından çok, yazılım güncellemesi alma düzeni, Türkiye'deki servis ağı ve turnike ile kart sistemine bağlanma kolaylığı üzerinden verin.

Bölge kodu farklı bir ürün, Türkiye'deki bulut sunucusuna kaydolmayabilir veya güncelleme almayabilir. Yüz tanıma lisansının devredilebilir olup olmadığını, cihaz arızasında listenin nasıl taşınacağını yazılı olarak sorun. Garanti ve satıcı kontrolü için garanti kontrolü listesini kullanın.

Kısa karar

Tek kapı ve birkaç yüz kişilik liste için yüz tanıma terminali, 5 metre mesafede 4 MP 6 mm veya 8 MP 4 mm kamera, geniş saha ve merkezi liste için sunucu tabanlı yazılım seçin. Yüz genişliğini 120 pikselin üstünde tutun, arkadan aydınlatmayı kırın ve canlılık testini mutlaka sorun. Garanti, lisans ve KVKK aydınlatmasını kurulumdan önce yazılı hale getirin.

Sıkça Sorulan Sorular

Yüz tanıma kamerası kaç metreden tanır?

Mesafe tek başına bir şey söylemez, belirleyici olan yüzün kaç piksel kaldığıdır. 4 MP ve 4 mm lens 5 metrede 80 piksel verir, bu sınırda bir sonuçtur. Aynı gövdede 6 mm lens 120 piksele çıkar ve 5 metre güvenilir hale gelir. 4 mm ile 120 piksel için mesafeyi 3,3 metreye indirmek gerekir.

Maske ve güneş gözlüğüyle yüz tanıma çalışır mı?

Maske tanıma özelliği olan modeller ağız ve burun bölgesini kullanmadan eşleştirme yapabilir, ancak doğruluk düşer. Gözlük camındaki yansıma ve koyu renkli cam eşleştirmeyi zorlaştırır. Kask ve kar maskesi gibi yüzü tamamen kapatan durumlarda tanıma yerine kart veya PIN ile doğrulama gerekir.

NVR yeterli mi, sunucu yazılımı şart mı?

4-8 kamera ve sınırlı bir izleme listesi için yüz tanıma özellikli NVR yeterli olur. NVR'ın kaç kanalda analitik çalıştırdığını ve veri tabanı kapasitesini veri sayfasından doğrulayın. 20'nin üzerinde kamera, çok şube ve merkezi liste gerekiyorsa sunucu ve VMS lisansı gerekir.

Yüz tanıma için özel kamera almak zorunda mıyım?

Her zaman değil. Bazı NVR'lar mevcut IP kameranın görüntüsünü analiz eder, ama çözünürlük, lens ve ışık koşulları uygun değilse sonuç düşer. Kamera içinde analiz yapan modeller ağ yükünü azaltır ve gecikmeyi düşürür. Karar verirken kameranın yüz pikselini ve NVR'ın analitik lisansını birlikte kontrol edin.

Yüz tanıma verisi için KVKK'da ne gerekir?

Yüz şablonu biyometrik veri olduğu için özel nitelikli kişisel veri sayılır. Aydınlatma metni, açık rıza, saklama süresi ve güvenlik tedbirleri birlikte gerekir. Çalışanlarda yalnızca rızaya dayanmak risklidir, alternatif geçiş yöntemi sunulmalı. Bulut kullanılacaksa verinin tutulduğu ülke ve aktarım koşulları da yazılı olmalı.

Aynı kamera hem kayıt hem yüz tanıma yapabilir mi?

Yapabilir. Kamera ana akışı NVR'a kayıt için gönderir, alt akışı veya cihaz içi analitiği yüz tanıma için kullanır. Bu kurguda bant genişliği, NVR işlemci gücü ve disk kapasitesi birlikte hesaplanmalı. Analitik açıkken bazı modellerde kare hızı düşebilir, bunu kurulum öncesi test edin.