İşyeri Kamera Kayıt Süresi: Kaç Gün Tutulur, Disk Nasıl Seçilir?

İşyeri kamera kayıt süresi sorulduğunda verilen ilk cevap yanıltıcı olabilir

İşyeri kamera kayıt süresi denince akla gelen ilk sayı 30 gün. Türkiye'de iş yerlerinde yaygın bir çalışma hedefi, ancak yasal bir zorunluluk değil. Aynı 30 gün, dört kameralı bir kuaförde 4 TB diskle tutulabilirken on altı kameralı bir markette 16 TB'yi aşar. Bu yüzden "kaç gün kayıt tutulur" sorusuna cevap vermeden önce "hangi çözünürlükte, kaç kanal, hangi kayıt modunda" diye sormak gerekir.

Kayıt süresi bir menü ayarı değil, üç sayının çarpımından çıkan bir sonuç. Bu üç sayıyı bilmeden alınan disk ya hedefin altında kalır ya da bütçenin yarısını boşa harcar. Aşağıda önce hesap kuruluyor, sonra bu hesabı bozan kayıt modu, kodlama ve depolama seçimleri ele alınıyor.

Kayıt süresini belirleyen üç sayı

Birinci sayı kanal adedi. Her kamera kendi bit hızında bağımsız bir akış yazar, dolayısıyla disk ihtiyacı kanal sayısıyla doğrusal büyür. İkinci sayı kanal başına bit hızı. Çözünürlük, kare hızı ve kodlama bu değeri belirler. Üçüncü sayı kayıt modu. Kameranın günün kaç saatinde yazdığı, toplam veriyi doğrudan değiştirir.

Hesabın pratik temeli şu: 1 Mbit/s sürekli kayıt, günde 10,8 GB veri üretir. Bir gün 86.400 saniyedir, 1 Mbit/s bu sürede 86.400 Mbit yazar, bu da 10.800 MB eder. Formül kısa:

günlük veri (GB) = toplam bit hızı (Mbit/s) × 10,8

Bit hızını kameranın menüsündeki hedef değerden alın. Menüde değer yoksa çözünürlük ve kodlamadan tahmin edilebilir. 4 MP bir kamera H.265 ile 15 fps'te tipik olarak 3-4,5 Mbit/s, H.264 ile aynı görüntüde 6-8 Mbit/s civarında çalışır. 2 MP bir kamera H.265 ile 1,5-2,5 Mbit/s bandında kalır.

Tablodaki değerler sahne hareketliliğine göre değişir. Yoğun bir kasa önü ile boş bir depo koridoru aynı çözünürlükte aynı veriyi üretmez. Kamera sabit bit hızı yerine değişken bit hızı kullanıyorsa günlük ortalama, hedef değerin yüzde 10-20 altına inebilir. Disk planlarken üst değeri esas almak, sonradan sürpriz yaşamamanın en basit yoludur.

Sekiz kanallı bir mağaza için adım adım disk hesabı

Örnek iş yeri 300 m²lik bir mağaza. Giriş, kasa, iki satış koridoru, depo kapısı, arka bahçe, otopark ve ofis olmak üzere sekiz kamera var. Hepsi H.265, 15 fps ve değişken bit hızında çalışıyor.

Adım 1, toplam bit hızı: 4 + 2 + 3 + 3 + 4 + 4 + 4 + 2 = 26 Mbit/s.

Adım 2, günlük veri: 26 × 10,8 = 280,8 GB. Bunu 281 GB kabul edin.

Adım 3, hedef süre. 30 gün için 281 × 30 = 8.430 GB, yani 8,4 TB. 45 gün istenirse 281 × 45 = 12.645 GB, yani 12,6 TB.

Adım 4, kullanılabilir alan. Diskin kutusunda yazan kapasite ile kayıt cihazının gördüğü alan aynı değil. Dosya sistemi, biçimleme ve sistem payı sonrası 8 TB disk yaklaşık 7.400 GB, 10 TB disk 9.300 GB, 16 TB disk 14.800 GB alan bırakır.

Adım 5, gerçek süre: kullanılabilir alan ÷ günlük veri.

Bu örnekte 30 gün için doğru seçim 10 TB tek disk ya da iki adet 8 TB diskin ayrı havuz olarak kullanılması. RAID 1 kayıt süresini uzatmaz, yalnızca bir disk arızalandığında kaydın kesilmemesini sağlar. 45 gün hedefi varsa 16 TB taban çizgisi olur.

Kayıt modu ve kodlama aynı diskte süreyi ikiye katlar

Bit hızı sabit kalsa bile kameranın gün içinde ne kadar yazdığı değişebilir. Satış koridorlarını sürekli kaydetmek yerine hareket algılamaya almak, o iki kanalın verisini ciddi biçimde düşürür.

Hareket algılamalı kayıtta günlük veri 281 × 8/24 = 94 GB'a iner. Buna karşılık yavaş ilerleyen, düşük kontrastlı veya kadrajın uzak köşesinde kalan bir hareket tetiklenmeyebilir. Kasa ve giriş gibi olay sonrası ilk bakılan noktaları kesintisiz bırakmak, hareket algılamanın sağladığı tasarrufu güvenlikten ödün vermeden kullanmanın yolu.

Kodlama tarafında H.265, aynı görüntü kalitesinde H.264'e göre tipik olarak yüzde 40-50 daha az bit harcar. Bu tasarrufun gerçekleşmesi için kayıt cihazının da H.265 çözebilmesi gerekir. Kamera H.265 yayınlarken NVR bu kodeği desteklemiyorsa akış H.264'e düşer ve tabloda alt satırdaki süre geçerli olur. Kurulum öncesinde kamera ile kayıt cihazının kodek listesini karşılaştırın.

Saha notu: Disk dolduğunda kayıt cihazının üzerine yaz ayarı açıksa en eski kayıt sessizce silinir ve sistem çalışmaya devam eder. Ayar kapalıysa kayıt tamamen durur, o günden sonra hiçbir görüntü oluşmaz ve uyarı çoğu zaman yalnızca log dosyasında kalır. Kurulumdan sonra bu ayarı ve disk doluluk uyarısını kontrol edin.

Depolama ailesi seçimi

Kayıt süresi yalnızca disk boyutuyla değil, kaydın nereye yazıldığıyla da ilgili. Küçük bir dükkânla çok şubeli bir işletmenin ihtiyacı aynı değil.

SD kart tek başına NVR yerine geçmez. 4 Mbit/s yazan bir kamera günde 43,2 GB üretir, 128 GB'lık kart biçimlemeden sonra yaklaşık 119 GB alan bırakır ve bu da 2,7 güne karşılık gelir. Kartın yazma ömrü de sınırlıdır. Aynı kamera yılda 15,8 TB veri yazar, yüksek dayanıklılık sınıfı bir kartta bile bu yük birkaç yıl içinde hücre yıpranmasına yol açar. Kartı NVR'ye ek yedek olarak kullanmak, tek başına ana kayıt yapmaktan daha doğru.

Alan bazında kayıt önceliği

Her kameraya aynı süre ve aynı kalite ayrılmaz. Olay sonrası ilk bakılan yerler daha yüksek bit hızı ve kesintisiz kayıt hak eder.

Ön kayıt, hareket algılamalı kamerada olaydan önceki 5-10 saniyeyi de kayda ekler. Bu ayar kapalıysa kişi kadraja girdiği anda kayıt başlar ve olayın başlangıcı eksik kalır. Hareket modunu seçerken ön kayıt süresini mutlaka açın.

Kablo ve güç: kayıt süresinin görünmeyen sınırları

Kayıt süresi diskle ilgili görünse de kamera ile kayıt cihazı arasındaki hat, sistemin ayakta kalma süresini belirler. Tek bir Ethernet segmentinin sınırı 100 metredir. Bunun yaklaşık 90 metresi sabit tesisata, 10 metresi patch kabloya ayrılır. 120 metre uzaklıktaki bir depo kamerası için araya PoE anahtar veya PoE uzatıcı koymak gerekir, aksi halde kamera hiç görüntü vermez.

PoE tarafında sınıflar güç bütçesini belirler. 802.3af port başına 15,4 W, 802.3at 30 W, 802.3bt Type 3 60 W ve Type 4 90 W sağlar. Bu değerlerin bir kısmı kablo kaybına gider, kameraya ulaşan güç sınıfın altındadır. IR açık bir 4 MP kamera tipik olarak 6-12 W çeker. Sekiz kameranın toplamı 80 W'a yaklaşır, bu yüzden 8 portlu bir anahtarın port sayısına değil toplam güç bütçesine bakılır.

Saha notu: 8 portlu bir PoE anahtarının toplam bütçesi 120 W ise ve sekiz kamera IR açıkken toplam 85 W çekiyorsa geriye 35 W kalır. Kataloğa bakıp her portu 30 W ile çarpıp 240 W varsayımı yapmak, kışın IR devreye girdiği anda cihazın bazı portları kapatmasına yol açar. Bütçe hesabını kameraların gerçek tüketim değeriyle yapın.

Hat 12 V ile besleniyorsa voltaj düşümü ayrıca hesaplanır. 50 metre uzunluğunda 0,75 mm² bakır kablo, 1 A çeken bir kamerada 2 × 50 × 0,0175 × 1 ÷ 0,75 = 2,33 V kaybettirir. Kamera 9,67 V görür. 12 V cihazların çoğu 10,8 V altında kararsız çalışır ya da hiç açılmaz. 1,2 V'luk düşüm sınırına göre gereken kesit 0,0175 × 100 × 1 ÷ 1,2 = 1,46 mm², yani standart olarak 1,5 mm² seçilir. PoE 48 V ile çalıştığı için aynı mesafede bu sorun çıkmaz.

Elektrik kesintisi ayrı bir başlık. Kayıt cihazı ve kameralar UPS'e bağlı değilse kesinti anında kayıt tamamen durur. Kesinti sonrası saat ve tarih sıfırlanırsa eski kayıtlarla yeni kayıtlar aynı zaman çizgisine oturmaz. Bu konunun ayrıntısı elektrik kesintisi rehberinde ele alınıyor.

Uygulama ve kayıt cihazında aranacak yetenekler

Kurulumdan önce uygulamanın ücretsiz sürümünde hangi yetkilerin açık olduğunu deneyin. Bazı üreticiler canlı izlemeyi ücretsiz bırakıp kayıt geçmişi aramasını aboneliğe bağlıyor.

• Yerel kayıt arama. Uygulama, NVR'deki geçmişi tarih ve saat aralığıyla arayabiliyor mu? Yalnızca canlı yayın veren uygulama, cihaz başına gitmeden inceleme yapmayı engeller.
• Olay filtresi. İnsan ve araç filtresi kameranın içinde mi çalışıyor, bulutta mı? Bulut tabanlı arama internet kesildiğinde durur ve uzun geçmişte yavaşlar.
• Zaman senkronizasyonu. NVR NTP sunucusuna bağlanabiliyor mu? Saat 3 dakika kaymışsa olay saati ile kayıt tarihi uyuşmaz, kayıt delil olarak kullanılırken sorun çıkar.
• Dışa aktarma. Tek işlemde video, oynatıcı ve zaman damgası alınabiliyor mu? Dosyada cihaz kimliği ve tarih bulunmalı.
• Kullanıcı yetkisi. Kaç kullanıcı tanımlanıyor, kimin hangi kaydı izlediği ve dışa aktardığı logda tutuluyor mu? Çalışanla yaşanan anlaşmazlıkta bu kayıt belirleyici olur.
• Bant genişliği. 4 Mbit/s bir kanalın canlı izlemesi saatte yaklaşık 1,8 GB mobil veri tüketir. Sahada tabletle izleme yapacaksanız bunu planlayın.

Cihaz seçiminde kanal sayısı da önemli. 8 kanalın tamamı doluysa yeni bir kamera eklemek için kayıt cihazını değiştirmek gerekir. Bir iki kanal boşluk bırakmak, ileride ek kamera takmayı kolaylaştırır. 16 kanallı cihazların seçim ölçütleri 16 kanal kayıt cihazı rehberinde ayrıntılı.

Garanti ve yetkili satıcı ayrımı

Türkiye'de tüketici elektroniğinde asgari garanti süresi iki yıl. Bu süre ürünü kimin sattığına göre değişmez, satıcı ile ithalatçı arasındaki ilişkiye göre işler. Resmî distribütör kanalından gelen ürün markanın Türkiye servis ağından geçer. Farklı bölge için üretilmiş ithal üründe menü dili, yazılım güncelleme yolu ve yedek parça akışı değişebilir.

Kontrol listesi kısa. Faturada satıcının unvanı ile markanın yetkili satıcı listesindeki ad aynı mı? Seri numarası üreticinin sorgu ekranında görünüyor mu? Garanti belgesinde firma bilgisi, tarih ve ürün modeli eksiksiz mi? Kutuda Türkçe etiket ve kılavuz var mı? Bu dört sorudan ikisine olumsuz cevap alıyorsanız satış kanalını değiştirmek daha az baş ağrısı çıkarır.

Disk tarafında güvenlik sınıfı sürücü seçin. Sekiz kanallı örnek sistem yılda 281 × 365 = 102,6 TB veri yazar. Masaüstü sürücülerin yıllık iş yükü sınırı bu tempoya göre tasarlanmadığı için 7/24 çalışan bir NVR'da bir iki yıl içinde arızalanabilir. Güvenlik sürücüleri 3-5 yıl garantiyle ve daha yüksek iş yükü derecesiyle gelir. Diski de kamera kadar garanti kapsamında değerlendirin.

KVKK tarafında saklama süresi ile levha uyumu

İş yerinde çekilen görüntü, kimliği belirlenebilen kişilere ait kişisel veri sayılır. Girişe asılan aydınlatma levhasında veri sorumlusunun unvanı, kayıt amacı, saklama süresi, ilgili kişilerin hakları ve başvuru yolu yer almalı.

Kanunda sabit bir gün sayısı yok. Saklama süresinin kayıt amacıyla bağlantılı ve makul olması gerekir. 30 gün yaygın bir uygulama, ancak levhada yazan süre ile diskteki gerçek sürenin uyuşması şart. Levhada 15 gün yazarken diskte 33 gün kayıt tutuluyorsa beyan ile uygulama çelişir. Diski büyütmek tek başına çözüm değil, saklama süresini de aynı oranda güncellemek gerekir.

Ses kaydı ayrı değerlendirilir. Kameranın mikrofonu varsayılan olarak kapalı tutulmalı. Açılacaksa bunun ayrı bir hukuki sebebi olmalı, çalışan ve ziyaretçilerden açık rıza almak iş yerinde pratikte zor. Kamera komşu parseli veya ortak alanı gereksiz biçimde görüntülüyorsa kayıt cihazında maskeleme yapılmalı.

Kısaca karar

Kanal listesini ve her kanalın hedef bit hızını yazın, 10,8 katsayısıyla günlük veriyi bulun, hedef gün sayısıyla çarpın ve yüzde 10 biçimleme payı ekleyin. 30 gün hedefleyen sekiz kanallı bir iş yerinde 10 TB, 45 gün hedefleyen aynı sistemde 16 TB taban çizgisidir. Kasa ve giriş kesintisiz kalırken koridor ve ofiste hareket algılamaya geçmek, diski büyütmeden süreyi iki katına çıkarır.

Sıkça Sorulan Sorular

30 günlük kayıt için kaç TB disk gerekir?

Sekiz kanallı ve toplam 26 Mbit/s çalışan örnek sistemde günlük veri 281 GB, 30 günlük ihtiyaç 8,4 TB. Biçimleme payı eklendiğinde 10 TB disk bu hedefi 33 günle karşılar. Dört kanallı ve 12 Mbit/s bir sistemde aynı süre yaklaşık 3,9 TB ister, 4 TB disk sınırda kalır.

Hareket algılamalı kayıt 7/24 kaydın yerine geçer mi?

Tek başına geçmez. Günlük veriyi üçte bire indirse de yavaş veya düşük kontrastlı hareketi kaçırabilir. Giriş, kasa, depo ve otoparkı kesintisiz bırakıp koridor ile ofisi hareket algılamaya almak, aynı diskte hem süre hem güvenilirlik sağlar.

8 TB disk sekiz kamerada kaç gün kayıt tutar?

Kullanılabilir alan yaklaşık 7.400 GB. 281 GB/gün üreten bir sistemde bu 26 güne denk gelir ve 30 gün hedefinin altında kalır. Bit hızını 22 Mbit/s'ye düşürürseniz günlük veri 238 GB olur, süre 31 güne çıkar.

Kameradaki SD kart NVR yerine kullanılabilir mi?

Kısa süreli yedek olarak kullanılır, ana kayıt ortamı olarak yeterli değil. 4 Mbit/s yazan bir kamerada 128 GB kart yaklaşık 2,7 gün tutar ve yılda 15,8 TB yazma yükü oluşturur. Kartı NVR arızasına karşı ikinci kayıt katmanı olarak takmak daha doğru.

H.265 kayıt süresini gerçekten uzatır mı?

Aynı görüntü kalitesinde H.264'e göre yüzde 40-50 daha az bit harcar, bu da süreyi yaklaşık iki katına çıkarır. Ancak kayıt cihazı H.265 çözemiyorsa akış H.264'e düşer ve kazanç kaybolur. Kamera ile NVR'nin kodek listesini kurulumdan önce karşılaştırın.

Kayıt süresini kaç gün tutmalıyım?

Kanunda sabit bir süre yok, saklama amacıyla makul ve bağlantılı olması gerekir. 30 gün iş yerlerinde yaygın bir denge, olayların çoğu ilk iki hafta içinde ortaya çıkar. Diskte tuttuğunuz süre ile aydınlatma levhasında bildirdiğiniz süreyi aynı tutun.