Güvenlik kayıt cihazı neyi çözer, neyi çözmez
Güvenlik kayıt cihazı, kameralardan gelen görüntüyü sabit diske yazan, tarih ve saatle etiketleyen, sonradan geri oynatmayı sağlayan cihazdır. Bir olaydan sonra "hangi saatte, hangi kapıdan" sorusunun cevabı bu cihazın diskinde durur. Görüntünün gece netliğini, kapsama açısını veya kamera sayısını değiştirmez. Seçim bu yüzden kamera tipiyle başlar, kanal ve disk hesabıyla sürer, yazılım ve garanti koşullarıyla tamamlanır.
Kayıt cihazının işini üç ölçüyle değerlendirebilirsiniz: kabul ettiği kanal sayısı ve gelen bant genişliği, disk dolduğunda ne yaptığı, elektrik kesintisinden sonra kaydı kaldığı yerden sürdürüp sürdürmediği. Son madde teknik özellik tablosunda görünmez. Kendiliğinden açılmayan bir cihaz, olayın olduğu gece hiçbir şey kaydetmemiş olabilir.
DVR, NVR ve hibrit arasındaki fark
DVR, analog ve analog HD kameraları koaksiyel kablo üzerinden kaydeder. Görüntü BNC konnektörle, besleme ayrı 12 V hatla taşınır. Mevcut bir binada koaksiyel kablo çekiliyse DVR değişimi en az işçilikle yapılan yükseltmedir.
NVR, IP kameraları ağ üzerinden kaydeder. PoE'li modellerde kamera tek Ethernet kablosuyla hem veri hem güç alır. Kanal başına çözünürlük ve bit hızı daha esnektir, karşılığında ağ bütçesi ve switch kalitesi devreye girer.
Hibrit cihazlar, satışta XVR olarak da geçer, birkaç analog kanalla birkaç IP kanalı aynı gövdede toplar. "8+2" ifadesi 8 analog ve 2 IP kanal anlamına gelir. Mevcut analog kameraları koruyup yeni noktaları IP ile eklemek isteyen iş yerleri için ara çözümdür.
| Konu | DVR | NVR | Hibrit (XVR) |
|---|---|---|---|
| Kamera girdisi | Analog HD (AHD, TVI, CVI) | IP | İkisi birlikte |
| Kablo | Koaksiyel + 12 V besleme | Cat5e veya Cat6 | İkisi birlikte |
| Mesafe sınırı | Ethernet'in 100 m sınırı yok, besleme kaybı belirleyici | Bakırda 100 m | Kanala göre değişir |
| Besleme | Merkezi güç veya adaptör | PoE veya adaptör | İkisi birlikte |
| Kanal başına bit hızı | Sabit ve öngörülebilir | Kameraya göre 2-12 Mbps | Karışık |
| Tipik kullanım | Mevcut kablo, 4-16 kanal | Yeni kurulum, 8-64 kanal | Kademeli yenileme |
| Zayıf noktası | Düşük çözünürlük, besleme kaybı | PoE bütçesi, ONVIF uyumu | Kanal başına özellik farkı |
Kanal sayısı ile gelen bant genişliği aynı şey değil
"16 kanallı NVR" ifadesi, 16 kameranın her birinin en yüksek ayarda çalışacağı anlamına gelmez. Üretici iki ayrı sınır verir: kanal sayısı ve gelen bant genişliği. 80 Mbps gelen bant genişliği olan bir cihaza 16 kamera 4 Mbps ile bağlanırsa toplam 64 Mbps olur ve sınırın altında kalırsınız. Aynı cihaza 8 MP kameraları 10 Mbps ile bağlarsanız toplam 160 Mbps eder. Cihaz bu durumda ya kayıt parametrelerini düşürür ya bazı kanalları devre dışı bırakır.
HDMI çıkışının 4K olması da aynı anda dört 4K kanalı canlı izleyebileceğiniz anlamına gelmez. Çözme kapasitesi ayrı bir değerdir ve üretici tablosunda "4K için 1 kanal, 1080p için 4 kanal" gibi satırlarla verilir. Duvara monte edilecek monitörde kaç kanalı aynı anda göreceğiniz bu satıra bağlıdır. Kamera ve kayıt cihazı uyumunu seçerken IP kamera seçimi rehberindeki uyumluluk başlıkları işinizi kolaylaştırır.
Disk kapasitesi: kayıt süresini hesaplamanın tek yolu
Kayıt süresi, disk kapasitesinden değil kameranın bit hızından hesaplanır. Formül basit:
Günlük veri (GB) = kanal sayısı × bit hızı (Mbps) × 86.400 ÷ 8 ÷ 1.000
Sekiz kamera, her biri 4 Mbps ile yazıyorsa günde 8 × 4 × 86.400 ÷ 8 ÷ 1.000 = 345,6 GB veri oluşur. 30 günlük kayıt için 10,4 TB gerekir. Elinizdeki 4 TB disk bu sistemde yaklaşık 11,5 gün dayanır. Aynı sisteme iki adet 8 TB disk takıldığında süre 46 güne çıkar.
| Çözünürlük | Tipik H.265 bit hızı | Kamera başına günlük | 8 kamera, 30 gün |
|---|---|---|---|
| 1080p (2 MP) | 2-4 Mbps | 22-43 GB | 5,2-10,4 TB |
| 4 MP | 4-6 Mbps | 43-65 GB | 10,4-15,6 TB |
| 8 MP | 8-12 Mbps | 86-130 GB | 20,7-31,1 TB |
Tablodaki aralıklar sahne hareketine göre değişir. Yoğun bir otoparkta her karede hareket vardır ve üst sınıra yaklaşırsınız. Sakin bir depo koridorunda alt sınıra inersiniz. Hareket algılama veya insan/araç sınıflandırmalı kayıt açıksa toplam veri yüzde 30-60 azalabilir, ancak olay anını kaçırma riski artar. 30 gün hedefi için hesapladığınız kapasitenin yüzde 20 üstünü alın. Diskte kalan boşluk, döngüsel kaydın sağlıklı çalışması için de gerekir.
Disk seçiminde 7/24 yazmaya uygun surveillance sınıfı modeller kullanın. Masaüstü diski kısa vadede çalışsa da sürekli yazma altında hata oranı yükselir ve üretici garanti koşulları bu kullanımı kapsamaz. Diskin dolduğunda en eski kaydın üzerine yazması normal çalışma biçimidir, kayıt kaybı değildir.
PoE bütçesi, 100 metre sınırı ve voltaj düşümü
PoE'de güç kaynağı ile kamera arasındaki watt farkı kablo kaybından gelir. Standart değerler şöyle:
- 802.3af (Type 1): kaynakta 15,4 W, kamerada 12,95 W
- 802.3at (Type 2): kaynakta 30 W, kamerada 25,5 W
- 802.3bt Type 3: kaynakta 60 W, kamerada 51 W
- 802.3bt Type 4: kaynakta 90 W, kamerada 71,3 W
Sabit bir dome kamera genelde 5-10 W çeker. IR LED'ler devreye girdiğinde bu değer yükselir. PTZ kameralar 20-30 W, ısıtıcılı dış mekan modelleri 40 W üzerine çıkabilir. 8 portlu ve toplam 120 W bütçeli bir NVR'a altı adet 8 W dome ile iki adet 22 W PTZ bağlarsanız toplam 92 W olur ve 28 W pay kalır. Aynı cihaza dört PTZ eklemek bütçeyi aşar.
Saha notu: Kutudaki "8 port PoE" ifadesi her porta 30 W verileceği anlamına gelmez, toplam PoE bütçesi ayrı yazılır. 120 W bütçeli bir cihaza sekiz adet 15 W kamera takıldığında sınırın tam kenarında çalışırsınız ve cihaz portları sırayla kapatabilir. Kameranın gece açtığı IR LED'ler akımı artırdığı için bütçeyi gündüz ölçümüne göre değil gece değerine göre hesaplayın.
Bakır Ethernet kablosunda veri iletimi 100 m ile sınırlıdır. Bu sınır Cat5e ve Cat6 için de geçerlidir, kablo kalitesi mesafeyi uzatmaz. 100 m'yi geçen noktalarda araya elektrik alan bir switch koyun veya fiber optik hat çekin. İki bina arasındaki kamera için fiber, hem mesafe hem yıldırım kaynaklı gerilim sorununu çözer.
Analog HD tarafında mesafe Ethernet sınırına bağlı değildir, sınırı 12 V besleme belirler. 1 A çeken bir kamerayı 30 m uzaklığa 0,75 mm² kabloyla beslediğinizde gidiş dönüş direnci 0,0175 × 60 ÷ 0,75 = 1,4 Ω olur. 1,4 V düşüşle kameraya 10,6 V ulaşır, bu da yüzde 11,7 kayıp demektir. Gece IR yandığında akım 1,3 A'e çıkarsa gerilim 10,2 V'a iner ve kamera yeniden başlayabilir. Aynı hatta 1,5 mm² kablo kullanıldığında direnç 0,7 Ω'a, düşüş 0,7-0,9 V'a iner.
Kayıt cihazında hangi yazılım özellikleri işe yarar
İnsan ve araç sınıflandırması, hareket algılamanın en büyük sorununu çözer. Ağaç dalı, yağmur veya far ışığı bildirim üretmez, yalnızca belirlenen sınıftaki nesne alarm üretir. Gece sokak lambası altındaki bir bahçe kapısında bu özellik, gereksiz bildirim sayısını belirgin biçimde düşürür.
ANR, ağ koptuğunda kameranın kendi SD kartına kaydetmeye devam etmesini ve bağlantı gelince eksik kaydı NVR'a aktarmasını sağlar. Switch arızası veya kablo kesintisi yaşanan kurulumlarda kayıt boşluğunu kapatır. Kamerada SD kart yuvası ve NVR'da ANR desteği gerekir.
Uzaktan izleme için alt akış (substream) özelliği önemli. Telefon uygulaması ana kaydı değil düşük çözünürlüklü ikinci akışı gösterdiğinde mobil veri tüketimi düşer. ONVIF Profile S uyumu farklı marka kameranın temel görüntüsünü almanızı sağlar, markaya özel analitik ve ayar ekranları çalışmaz. Bazı NVR'larda üçüncü taraf kamera için kanal başına lisans gerekir, satın almadan önce bu satırı sorun.
Uzaktan erişimde varsayılan şifreyi değiştirin, UPnP'yi kapatın ve port yönlendirme yerine üreticinin bulut bağlantısını veya VPN'i tercih edin. Kayıt cihazı internete açık bir kutuya dönüştüğünde görüntülerin üçüncü kişilerce izlenmesi mümkün hale gelir.
Ev, dükkan ve apartman için seçim
Evde 4-8 kanal yeterli. Daire içine 4 kanallı PoE NVR, bahçe ve giriş için 8 kanallı model tercih edilir. Tek disk 4 TB, 4 kamerada 4 Mbps ile yaklaşık 23 gün kayıt verir. Cihazı yatak odasına değil, havalanan bir dolap veya antre içine kurun. Fan sesi ve toz, cihaz ömrünü kısaltır.
Dükkanda 8-16 kanal, iki disk yuvası ve POS üstü yazı veren model gerekir. Kasa kamerası ile raf kamerası aynı kayıt cihazında ama farklı bit hızlarında çalışabilir. 30 günlük kayıt için 4 MP kameralarda 10-16 TB kapasite hesaplayın.
Apartman, otel ve site gibi çok noktalı yerlerde tek büyük cihaz yerine blok başına NVR kullanmak kablolama maliyetini düşürür. 32 kanallı tek cihazda tüm kameralar aynı noktaya kablo çeker, mesafe 100 m'yi aşarsa switch ve fiber gerekir. Otopark ve çevre güvenliği için 16 kanallı bir sistemin kurulum ayrıntıları 16 kanal NVR rehberinde anlatılıyor.
Depo ve fabrikada kanal sayısı 16'yı geçtiğinde gelen bant genişliği ve disk yönetimi ayrı bir planlama ister. Yüksek çözünürlüklü kameraları ana kayıt cihazına, düşük öncelikli noktaları ikinci cihaza dağıtmak tek cihazın sınırlarına takılmayı önler.
Garanti, yetkili satıcı ve lisans ayrımı
Türkiye'de tüketici işlemlerinde garanti süresi kural olarak en az 2 yıldır. Faturada cihazın modeli ve seri numarası ayrı ayrı yazmalı. Kutu üzerindeki seri numarası ile menüde görünen seri numarası eşleşmiyorsa cihazın geçmişi hakkında soru işareti vardır.
Yetkili satıcı ile yetkili servis aynı şey değil. Satıcı faturayı keser, servis onarımı yapar. Bazı ürünlerde ithalatçı garantisi, bazılarında satıcı garantisi geçerlidir. Satıcı garantisi, satıcının kapanması veya el değiştirmesi durumunda işinizi zorlaştırır. Distribütör etiketi ve Türkiye yazılım desteği olan cihazı seçin.
Yurt dışından gelen cihazlarda bölge kilidi bulunabilir. Cihaz çalışır ama Türkiye yazılımını alamaz, dil paketi yüklenemez veya mobil uygulama sunucusuna bağlanamaz. Garanti kapsamı da genelde yalnızca satın alınan bölgede geçerlidir.
Disk, adaptör ve montaj malzemesi çoğu zaman cihaz garantisinin dışında kalır. Diskin kendi üretici garantisi ayrıdır ve surveillance sınıfı modellerde 3-5 yıla kadar çıkabilir. Kayıt cihazı ile birlikte satılan diskin faturasını ayrı isteyin.
Kayıt, ses ve KVKK
Kamera kaydı kişisel veri işlemektir. Girişte aydınlatma levhası bulundurmak, kayıt amacını ve saklama süresini yazmak gerekir. Süreyi "diskin dolduğu güne kadar" bırakmak yerine 30 gün gibi bir hedef belirleyip döngüsel kaydı ona göre ayarlayın.
Ses kaydı ayrı bir konudur. Mikrofonlu kamera, konuşmaları da diske yazar ve bu durum görüntü kaydından daha geniş bir aydınlatma yükümlülüğü doğurur. Çalışanların bulunduğu alanlarda ses kaydı açmadan önce hukuki danışmanlık alın. Kayıt cihazına erişim yetkisini sınırlı tutun, kullanıcı bazlı şifre oluşturun ve eski çalışan hesaplarını kapatın.
Kısa karar özeti
Yeni kurulum yapıyorsanız PoE'li NVR seçin, kanal sayısını bugünkü kamera sayısının bir üst kademesine göre belirleyin. Mevcut koaksiyel kablo varsa DVR veya hibrit cihaz işçilikten tasarruf sağlar. Diski 30 günlük kayıt hesabına göre alın, PoE bütçesini gece çekişine göre doğrulayın ve faturada seri numarası ile distribütör bilgisini kontrol edin.
Sıkça Sorulan Sorular
8 kanallı kayıt cihazına 10 kamera bağlanabilir mi?
Analog DVR'da kanal sayısı sabittir, 8 kanallı cihaza 10 analog kamera bağlanmaz. Bazı hibrit modeller 8 analog kanala ek olarak 2 IP kanal kabul eder ve toplam 10 kameraya çıkar. Satın almadan önce ürün sayfasındaki IP ekleme satırını okuyun.
Kayıt cihazına normal masaüstü diski takılır mı?
Teknik olarak takılır ve bir süre çalışır. Ancak 7/24 yazma için üretilmiş surveillance diskler titreşim, sıcaklık ve sürekli yazma konusunda daha dayanıklıdır. Masaüstü diskte garanti, üreticinin belirlediği kullanım koşulları dışına çıktığı için sorun çıkarabilir.
1 TB disk kaç gün kayıt yapar?
Kameranın bit hızına bağlıdır. 4 Mbps ile yazan tek kamera günde yaklaşık 43 GB veri üretir, 1 TB disk tek kamera için 23 gün dayanır. Aynı disk sekiz kamerada 3 güne iner. H.265 sıkıştırma ve hareketli kayıt süreyi uzatır, kayıpsız sonuç vermez.
Farklı marka kamera NVR ile çalışır mı?
ONVIF Profile S destekli kameralar genelde temel görüntüyü ve kaydı aktarır. Markaya özel analitik, akıllı arama ve bazı görüntü ayarları çalışmaz. Kayıt cihazı ile kamera aynı üreticiden seçildiğinde özelliklerin tamamı kullanılabilir.
İnternet olmadan kayıt yapılır mı?
Kayıt yerel diske yazıldığı için internet bağlantısı gerekmez. İnternet yalnızca uzaktan izleme, mobil bildirim ve bulut yedekleme için gerekir. Yerel ağda switch ve NVR çalıştığı sürece kayıt devam eder.
Kayıt cihazı nereye kurulmalı?
Havalandırılan, tozdan uzak ve kilitli bir dolap içine kurun. Üzerine eşya koymayın, arka havalandırma deliklerini kapatmayın. Elektrik kesintileri için küçük bir UPS eklemek, ani kapanmadan kaynaklanan disk bozulmalarını ve kayıt boşluklarını azaltır.