Apartman Kamera Sistemleri: Ortak Alan, Ürün ve Garanti Rehberi

Apartmanda kamera kararını belirleyen üç sayı

Apartman kamera sistemleri çoğu zaman "kaç megapiksel" sorusuyla başlar, oysa binanın kendi geometrisi daha belirleyicidir. Giriş kapısından ilk daire kapısına kadar olan mesafe, otoparktaki park sayısı, asansör kabininin genişliği ve kaydın kaç gün saklanacağı netleşmeden seçilen cihaz ya gereğinden pahalı olur ya da işe yaramayan bir görüntü verir.

Bir apartmanda üç ayrı ihtiyaç aynı sisteme biner. Girişte gelen kişinin yüzü seçilecek, otoparkta aracın plakası okunacak, koridorda ise kimin hangi kata çıktığı görülecek. Bu üç hedef farklı lens ve farklı montaj yüksekliği ister. Tek tip kamera alıp her noktaya aynı açıyla monte etmek, en sık yapılan ve en pahalı hatadır.

Ortak alan kararı da yönetim kararıdır. Kameranın kaç gün kayıt tutacağı, kayıt cihazının nerede duracağı, sakinlerin canlı görüntüye erişip erişemeyeceği ve kayıt taleplerinin kim tarafından karşılanacağı baştan yazılı olmalı. Sonradan eklenen her kamera, mevcut kayıt cihazının kanal sayısını ve PoE bütçesini de tüketir. Montaj sırası ve keşif adımları için apartman kurulum rehberi ayrı bir kontrol listesi sunar.

Ortak alana göre kamera ve lens seçimi

Apartman girişi genellikle 2,5-4 m genişliğinde bir hol. Kapıdan 5 m uzaklığa 2,8 mm lensli 4 MP kamera koyarsanız görüş genişliği yaklaşık 9 m olur, 2560 piksel bu alana dağıldığında metre başına 280 piksel düşer. 25 cm genişliğindeki bir yüz 70 pikselde kalır, yani tanıma için yeterli ama sınırda. Aynı noktada 4 mm lens kullanıldığında görüş genişliği 6,4 m'ye iner, piksel yoğunluğu 400 piksel/m'yi geçer ve yüz 100 piksele çıkar. Dar girişte geniş lens alanı büyütür, kimliği küçültür.

Koridor bunun tersini ister. Uzun ve dar bir koridorda 2,8 mm lens kapı önlerini kapsar, 6 mm lens ise koridorun sonunu büyütürken yan kapıları görmez. Asansör kabininde kameranın köşeye, kabin kapısının üst hizasına ve hafif aşağı bakar şekilde monte edilmesi gerekir. Karşı duvara bakan geniş açılı kamera, aynadan gelen ışıkla yüzü yakar.

Otoparkta plaka hedefi varsa mesafe hesabı yüz hesabından farklı işler. Türkiye plakası yaklaşık 11 cm yüksekliğinde ve okunabilmesi için en az 20 piksel yüksekliğinde görünmeli. 4 MP kameranın 6 mm lensle 10 m'de ürettiği 300 piksel/m yoğunlukta plaka 33 piksele çıkar, rahat okunur. Aynı kamera 20 m'ye çekildiğinde yoğunluk 150 piksel/m'ye iner ve plaka 17 pikselde kalır, yani okuma sınırının altına düşer. Otopark girişine ayrı, yakın mesafeli bir kamera koymak, tek kamerayı geniş açıyla tüm alana çevirmekten daha iyi sonuç verir. Otopark ve çevre için gövde sınıfı seçimini dış mekan kamera seçimi başlığından karşılaştırabilirsiniz.

Saha notu: Apartman holündeki parlak mermer zemin ve cam kapı, kızılötesi ışığı kameraya geri yansıtır. Kamera gece ön planı beyaz, arka planı karanlık gösteriyorsa montaj açısını 15-20 derece aşağı indirin ve kamerayı yansıtıcı yüzeyden en az 1,5 m uzağa alın. Yansıma sorunu cihaz değiştirerek değil, açı ve mesafe düzelterek çözülür.

Kaç kamera ve hangi kayıt cihazı

Kamera sayısı daireden değil noktadan hesaplanır. 40 daireli, tek girişli, kapalı otoparklı bir binada tipik dağılım şöyle olur: girişe 2, asansör kabinine 1, zemin ve ara kat holüne 3, otopark girişine 1, otopark içine 4, çevreye 3, çocuk parkına 1. Toplam 15 nokta eder. Bütçe daralsa ilk kesilen yer çocuk parkı ve çevre olur, giriş ile otopark girişi korunur.

Kayıt cihazı seçilirken mevcut kamera sayısının en az yüzde 25 üstü kanal alınır. 15 kamera için 16 kanallı NVR sınırda kalır, çünkü bir nokta arızalandığında yenisini eklemek ya da depo girişine kamera koymak için yer kalmaz. 20 kanal hedefleniyorsa 32 kanallı cihaz ya da ikinci bir NVR düşünülür. Bütçe hesabında lisans ücreti de sorulmalı, bazı markalar kanal başına ayrı lisans ister.

Mevcut binalarda eski analog kablo varsa hibrit kayıt cihazı (XVR) coax hattı koruyarak 5 MP analog kameraya geçiş sağlar. Yeni yapılan veya kablosu yenilenecek binada PoE IP sistem daha esnektir, çünkü tek kablo hem veri hem güç taşır ve kamera ağı üzerinden yönetilir. Hangi yolu seçerseniz seçin, kayıt cihazını kilitli bir dolapta, havalandırmalı ve UPS'e bağlı tutun. Giriş holündeki açık raf, hem fiziksel hem siber açıdan en kötü konumdur.

PoE bütçesi port sayısından bağımsız hesaplanır. 15 kameranın 12'si IR açıkken 8 W, 3'ü 6 W çekiyorsa toplam 114 W eder. Açılış akımı ve sonradan eklenecek noktalar için yüzde 20 pay eklenince yaklaşık 137 W gerekir. 16 portlu ve 240 W bütçeli bir anahtar bu yükü taşır, 120 W'lık model taşımaz. Anahtarın toplam bütçesi yetse bile tek porta düşen sınır da kontrol edilir.

Ethernet'in 100 m sınırı apartmanda dikey mesafeyle birleşir. 15 katlı bir binada kat yüksekliği 3 m alınırsa yalnızca dikey hat 45 m tutar. Buna kablolama güzergâhındaki kıvrımlar, yatay koridor ve patch kablo eklenince 90 m'ye yaklaşılır. Bir bloktan diğerine ya da en üst kattan bodruma tek hat çekmek yerine ara katta ikinci bir PoE anahtar kurmak, hem mesafeyi düşürür hem arıza alanını küçültür. İki blok arasında 100 m aşılıyorsa fiber optik ve medya dönüştürücü kullanılır.

PoE sınıfları cihazın tükettiği güce göre seçilir. 802.3af kaynakta 15,4 W, kamerada 12,95 W verir ve sabit lensli 2-4 MP kamera için yeterlidir. 802.3at kaynakta 30 W, kamerada 25,5 W sağlar, yoğun IR ve ısıtıcılı gövde bu sınıfa girer. 802.3bt Tip 3 60 W, Tip 4 90 W kaynak gücü tanımlar, PTZ ve çoklu sensörlü cihazlarda kullanılır. 12 V analog hatta ise voltaj düşümü ayrıca hesaplanır: ΔV = 2 × L × ρ × I / S. 60 m hatta 0,5 A çeken bir kamera 2×0,75 mm² kabloda yaklaşık 1,4 V kaybeder ve 10,6 V'a düşer, bu değer 12 V cihazın yüzde 10 tolerans sınırı olan 10,8 V'un altındadır. 1,0 mm² kesit kaybı 1,05 V'a indirir ve kameraya 10,95 V ulaşır.

Kayıt süresi ve disk hesabı

Kayıt süresi üç değerden çıkar: kanal sayısı, kanal başına ortalama bit hızı ve kayıt modu. Günlük veri formülü basittir: GB/gün = toplam Mbit/s × 10,8.

Örnek hesap, 12 kameralı bir apartman:

1. 8 adet 4 MP giriş ve koridor kamerası, H.265, 15 fps, ortalama 3,2 Mbit/s. Toplam 8 × 3,2 = 25,6 Mbit/s.
2. 4 adet 2 MP asansör ve otopark kamerası, ortalama 1,6 Mbit/s. Toplam 6,4 Mbit/s.
3. Sistem toplamı 32 Mbit/s. Günlük veri 32 × 10,8 = 345,6 GB.
4. 30 gün için 345,6 × 30 = 10.368 GB, yani yaklaşık 10,4 TB.
5. Biçimlendirme ve sistem payı düşülünce 12 TB disk yaklaşık 11,2 TB kullanılabilir alan verir. 11.200 ÷ 345,6 ≈ 32 gün.
6. İki yuvalı NVR'a 2 × 8 TB takılırsa kullanılabilir alan yaklaşık 14,5 TB olur ve süre 42 güne çıkar. RAID 1 kurulumda alan yarıya iner, karşılığında disk arızasında kayıt kesilmez.

Aynı sistem H.264 ile çalıştırılırsa günlük veri yaklaşık 1,5 katına çıkar ve 30 gün için 15-16 TB gerekir. Süre yetmiyorsa ilk çözüm disk büyütmek değil, H.265'i açmak, hareket bölgesi tanımlamak ve sürekli kayıt yerine olay kaydına geçmektir. Hareket kaydı gece rüzgârda salınan ağaç ve sokak kedisi yüzünden sürekli kayda yakın yer kaplayabilir, bu yüzden bölge ve hassasiyet ayarı birlikte yapılır. Güvenlik sınıfı disk kullanın, masaüstü disk 7/24 yazmada beklenenden erken yorulur.

Uygulama, uzaktan izleme ve sakin erişimi

Apartman yönetiminin en çok zorlandığı nokta, her sakine ayrı hesap vermek. Kameranın yönetici şifresini dağıtmak, kayıt silme ve açı ayarını dağıtmak anlamına gelir. Doğru kurulumda yönetim bir yönetici hesabı, sakinler ise yalnızca canlı görüntü ve belirli kamera grubu için izleme yetkisi alır. Kayıt oynatma, dışa aktarma ve ayar değiştirme yetkisi yönetimde kalır.

Uygulama seçerken üç şeyi kontrol edin. İnsan ve araç ayrımı kameranın içinde mi çalışıyor, yoksa yalnızca bulutta mı. Bulut aboneliği bitince olay geçmişi ve bildirim kapanıyor mu. Aynı anda kaç kullanıcı bağlanabiliyor. Apartmanda 30 sakin aynı hesabı kullanırsa bildirimler karışır, kimin ne zaman izlediği belli olmaz ve şifre değişimi tüm binayı etkiler.

Uzaktan izlemede internetin yükleme hızı belirleyicidir. 12 kameranın tamamını ana akışta dışarıya vermek 30 Mbit/s üzerinde yükleme ister ve tipik bir apartman bağlantısında bu mümkün değildir. Uygulamalar genelde alt akış (sub-stream) kullanır, kanal başına 0,5-1 Mbit/s ile çalışır. Yine de aynı anda izleyen kişi sayısı arttıkça bağlantı tıkanır. Port yönlendirme yerine üreticinin P2P/bulut bağlantısını veya VPN'i tercih edin, açık bırakılan port internetten taranan bir kapıdır.

Saha notu: Kayıt cihazının saatini kurulumdan sonra NTP'ye bağlamak, olay aramasının tek gerçek güvencesi. Saat 10 dakika kaymışsa "dün 22.00'de kim girdi" sorusuna yanlış kayıt açılır. Yaz saati geçişlerinde otomatik ayar kapalıysa iki tarih arasında bir saatlik boşluk oluşur.

Ortak alan, KVKK ve ses kaydı

Apartman girişi, koridor, asansör ve otopark ortak alan sayılır. Buralarda kamera kaydı kişisel veri işleme kapsamına girer. Girişe, veri sorumlusunun (apartman yönetimi) adı, kayıt amacı, saklama süresi ve başvuru yolu yazılı bir aydınlatma levhası asılmalı. Kanunda sabit bir saklama günü yok, amaçla sınırlı makul bir süre istenir. 30 gün yaygın bir hedef, disk kapasitesi de bu süreye göre planlanır.

Kamera komşu dairenin penceresine, balkonuna veya bahçesine bakmamalı. Bakması gereken geniş açı varsa yazılımda gizlilik maskesi çizilir. Kayıt talebi geldiğinde kimin, hangi amaçla ve hangi yetkiyle izlediği kayıt altına alınır. Sakinlerin kendi aralarında paylaştığı görüntüler, yönetimin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Ses ayrı değerlendirilir. Mikrofon varsayılan kapalı tutulur. Görüntü kaydı için ayrı rıza aranmazken ses kaydı daha sıkı şartlara tabidir ve iki kişi arasındaki konuşmanın kaydı ayrı bir hukuki risk doğurur. Kapıcı odası, asansör ve giriş holünde ses açmak istiyorsanız bunu yönetim kararına, aydınlatma metnine ve saklama süresine bağlamadan uygulamayın.

Ürün aileleri, garanti ve yetkili satıcı

Apartman için ürün aileleri kullanım yerine göre ayrılır. Giriş ve koridor için sabit lensli dome veya turret yeterli. Otopark ve çevre için IP66 bullet, darbe riski olan asansör ve bodrum için IK10 vandal dome gerekir. Geniş otoparkta tek noktadan tüm alanı görmek için motorlu varifokal, çok geniş sahada PTZ düşünülür. PTZ'nin sürekli dönmesi kayıt boyunca her yeri değil, o an baktığı yeri kaydeder.

Fiyatlar kur, tedarik ve kampanyaya göre değişir. Aralığı belirleyen etkenler çözünürlük, lens tipi, gece görüş mesafesi, insan/araç analizi, gövde sınıfı, PoE bütçesi, disk kapasitesi ve garanti kanalı. Montaj işçiliği genelde ayrı kalemdir, kat sayısı ve kablo güzergâhı arttıkça yükselir. Ortalamanın belirgin altındaki teklifte önce ürünün bölge koduna ve servis kanalına bakın.

Türkiye'de tüketici işlemlerinde yasal garanti süresi en az iki yıl. Apartman ortak alan alımında fatura yönetim adına kesilirse garanti ve servis süreci de bu kanaldan yürür, bu yüzden fatura ile garanti belgesindeki unvan aynı olmalı. Resmi distribütör kanalından gelen ürün markanın Türkiye servis ağından geçer. İthalatçı kanalından gelen üründe menü dili, bölge kodu ve yazılım akışı farklı olabilir. Kutuda Türkçe kılavuz ve etiket, markanın sitesinde yetkili satıcı kaydı ve seri numarası sorgusu üç somut kontrol.

"Mağaza garantisi" ifadesi üretici garantisinin yerine geçmez. Satıcının verdiği ek bir yıl, yasal iki yıllık sürenin üzerine markanın servis yükümlülüğünü koymaz. Yönetim, teslimde tüm kameraların seri numarasını ve montaj tarihini bir listede tutarsa, arıza anında hangi cihazın hangi faturayla alındığı bulunur.

Karar özeti

Önce giriş, otopark ve koridor mesafelerini ölçün, kaydın kaç gün tutulacağını yönetim kararına bağlayın, ardından kanal sayısını yüzde 25 payla ve PoE bütçesini toplam watt üzerinden hesaplayın. 40 daireli tek girişli bir bina için 12-16 kamera, 16 veya 32 kanallı PoE NVR, 12 TB civarı disk ve 240 W sınıfı anahtar dengeli bir başlangıçtır. Fiyat farkını marka etiketinden çok Türkiye servis kanalı, fatura düzeni ve sakinlere verilecek sınırlı yetki üzerinden değerlendirin.

Sıkça Sorulan Sorular

40 daireli apartmana kaç kamera gerekir?

Tek giriş, bir asansör ve kapalı otopark varsa 10-15 nokta yeterli olur. Girişe iki, asansöre bir, otopark girişine bir, otopark içine üç-dört, kat hallerine iki-üç ve çevreye iki-üç kamera dağıtılır. Kesin sayı daire sayısından değil, kör nokta sayısından çıkar.

Kayıtlar kaç gün saklanmalı?

Kanunda sabit gün yok, amaçla sınırlı makul süre istenir ve 30 gün yaygın uygulamadır. 12 kameralı H.265 sistemde 30 gün için yaklaşık 10-12 TB disk gerekir. Saklama süresini disk kapasitesi belirlemesin, yönetim kararı belirlesin ve aydınlatma levhasındaki süreyle eşleşsin.

Sakinler telefondan kamerayı izleyebilir mi?

İzleyebilir, ancak yönetici şifresi verilmeden. Her sakine ayrı kullanıcı, yalnız canlı görüntü ve belirli kamera grubu yetkisi tanımlanır. Kayıt oynatma, dışa aktarma ve ayar değiştirme yönetimde kalır, aksi halde kayıt bütünlüğü korunamaz.

Kablosuz kamera apartmanda kullanılır mı?

Ortak alanda sürekli kayıt için kablosuz kamera önerilmez. Betonarme duvar, kalabalık Wi-Fi ve elektrik kesintisi kaydın boş geçmesine yol açar. Kablo çekilemeyen tek noktada, kayıt cihazına yakın ve ayrı ağda çalışan model kullanılabilir. Kablosuz mimarinin sınırlarını görmek için kablosuz kamera mimarisi rehberine bakın.

Giriş kapısına kaç megapiksel kamera koymalıyım?

4 MP (2560×1440) çoğu apartman girişi için yeterli. 4-6 m mesafede 4 mm lensle yüz yaklaşık 100 piksel genişliğinde görünür ve tanıma yapılabilir. 2 MP bütçe daraldığında, 8 MP ise 10 m ötesindeki yüz veya plaka hedeflendiğinde anlamlıdır. Çözünürlükten önce mesafeyi ve lensi netleştirin.

Montajı yönetim mi yaptırmalı?

Ortak alan kablolaması ve cihaz alımı yönetim kararıyla yapılır, fatura yönetim adına kesilir. Daire içine kamera bağlanacaksa sakin kendi talebini ayrı yürütür. Ortak sistemde her yeni nokta kanal, PoE ve disk kapasitesini tükettiği için eklemeler yazılı kararla kayda alınmalı.